{"id":528,"date":"2011-04-28T15:00:21","date_gmt":"2011-04-28T15:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=528"},"modified":"2011-04-28T15:03:17","modified_gmt":"2011-04-28T15:03:17","slug":"skladanie-rozbitej-porcelany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=528","title":{"rendered":"sk\u0142adanie rozbitej porcelany"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Najnowsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Hanny Krall „Bia\u0142a Maria” przeczyta\u0142em dwa razy, tak jest g\u0119sta mimo swoich 130 stron. Tak wiele jest w niej mi\u0119dzy s\u0142owami i mi\u0119dzy zdaniami, \u017ce szkoda co\u015b uroni\u0107 przy jednokrotnej lekturze. W pewnym sensie to ksi\u0105\u017cka o losie cz\u0142owieka w \u017cyciu przedmiotu, o sile przesz\u0142o\u015bci zamkni\u0119tej w przedmiotach, kt\u00f3re ocala\u0142y, w okularach, metalowej tabliczce zdj\u0119tej z drzwi, porcelanie – bo tytu\u0142owa Bia\u0142a Maria to nazwa znanego serwisu ale te\u017c marmuru, z kt\u00f3rego zrobiono nagrobek. Na 130 stronach Hanna Krall pokazuje wiele los\u00f3w, przelewa wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 histori\u0119, i wszystko si\u0119 ze sob\u0105 wi\u0105\u017ce, ods\u0142aniaj\u0105c sw\u00f3j ukryty cz\u0119sto sens. Pojawiaj\u0105 si\u0119 bohaterowie poprzednich ksi\u0105\u017cek Hanny Krall, cho\u0107by Marek Edelman, Krzysztof Kie\u015blowski, Krzysztof Piesiewicz, pojawiaj\u0105 si\u0119 w ten sam naturalny spos\u00f3b Milena Jesenska i Franz Kafka, a nawet s\u0142ynny pan Rosenthal, kt\u00f3ry w 1916 zaprojektowa\u0142 Bia\u0142\u0105 Mari\u0119. Dla mnie najbardziej poruszaj\u0105ca jest chyba opowie\u015b\u0107 o Krzysztofie Piesiewiczu, b\u0119d\u0105ca w\u0142a\u015bciwie opowie\u015bci\u0105 o naznaczeniu. To bardzo intymna, przez co r\u00f3wnie\u017c mocna cz\u0119\u015b\u0107 tej ksi\u0105\u017cki. Po matce Krzysztofa Piesiewicza zosta\u0142o m. in. pude\u0142ko po butach (Che\u0142mek, cz\u00f3\u0142enka, kolor czarny). W nim poczt\u00f3wki z wakacji, zdj\u0119cia, kalendarzyk z 1945 roku, czyli z roku, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Krzysztof Piesiewicz. Hanna Krall cytuje w swoim reporta\u017cu zaledwie osiem zda\u0144 z tego kalendarzyka. Dawno nie czyta\u0142em tak ostrego \u015bwiadectwa. Dawno osiem kr\u00f3tkich zda\u0144 nie powiedzia\u0142o mi tak wiele. W\u0142a\u015bciwie mia\u0142em poczucie, \u017ce matka scenarzysty w tych o\u015bmiu zdaniach zapisa\u0142a wszystko, r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Wiele w tej ksi\u0105\u017cce dialogu z Kie\u015blowskim i Piesiewiczem. Dialogu o prawdzie i fikcji. O reporta\u017cu i filmie. Genialna rozmowa dotycz\u0105ca filmu „Podw\u00f3jne \u017cycie Weroniki”, kt\u00f3rego scenariusz uzna\u0142a kiedy\u015b Hanna Krall za kompletnie wymy\u015blony. Ze zdumieniem, po latach, pracuj\u0105c nad „Bia\u0142\u0105 Mari\u0105” trafi\u0142a na „podw\u00f3jne \u017cycie porucznika Wi\u015blickiego”. Podw\u00f3jne losy si\u0119 zdarzaj\u0105 naprawd\u0119. W\u0105tek obu porucznik\u00f3w Wi\u015blickich jest jednym z wa\u017cniejszych w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n

Du\u017co jest o tak zwanej „winie niezarzucalnej”: „Nie mo\u017cna jej zarzuci\u0107, nie mo\u017cna za ni\u0105 ukara\u0107, w sobie j\u0105 si\u0119 nosi, czasami przez ca\u0142e \u017cycie”.<\/p>\n

Nie chc\u0119 opowiada\u0107 historii bohater\u00f3w tej ksi\u0105\u017cki, bo ich odkrywanie, \u0142\u0105czenie ze sob\u0105 w\u0105tk\u00f3w, szukanie wsp\u00f3lnych trop\u00f3w, czyni lektur\u0119 tej ksi\u0105\u017cki jeszcze bardziej wyj\u0105tkow\u0105. Tak si\u0119 w niej wszystko przenika, zaplata, zap\u0119tla, ma\u0142e prywatne historie, powa\u017cne biografie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z uderzaj\u0105co prost\u0105 histori\u0105 \u015bwiata. Je\u015bli mia\u0142bym znale\u017a\u0107 na to jakie\u015b okre\u015blenie, by\u0142aby nim sztafeta czasu, kt\u00f3ra dotar\u0142a do nas. Opowie\u015bci wojenne i powojenne, ucieczki i rozstrzelania, okrucie\u0144stwo i pr\u00f3by ratunku, robienie film\u00f3w i codzienna krz\u0105tanina, walka o siebie i walka o innych, dzia\u0142anie i bierno\u015b\u0107, \u017cycie i odchodzenie, i zn\u00f3w \u017cycie i odchodzenie, ale przecie\u017c tli si\u0119 ci\u0105gle i rozpala, na moment przygasa i zn\u00f3w zapala. Pozostaj\u0105 fragmenty porcelany, kafle ze starego pieca, stary kalendarz, listy z frontu, druciane okulary, guziki, pude\u0142ko po butach. Mimo wszystko du\u017co, zaskakuj\u0105co du\u017co pude\u0142ek po butach.<\/p>\n

(Hanna Krall „Bia\u0142a Maria”, \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa, 2011)<\/p>\n

*<\/p>\n

Kanon na nowy blog, odcinek 55<\/strong><\/p>\n

Dzisiaj o swoich najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017ckach opowiada<\/p>\n

Gra\u017cyna Lutos\u0142awska<\/strong>, dziennikarka, felietonistka:<\/p>\n

1. \u201eElementarz\u201c Mariana Falskiego. Za to, \u017ce nauczy\u0142 mnie czytania i pisania. Ale tak\u017ce, cho\u0107 odkry\u0142am du\u017co p\u00f3\u017aniej, \u017ce z prostych s\u0142\u00f3w i kilku zwrot\u00f3w mo\u017cna zbudowa\u0107 histori\u0119, kt\u00f3ra porusza wyobra\u017ani\u0119.<\/p>\n

2. \u201eUwiedzenia\u201c Marlene Streeruwitz. Za t\u0119sknoty, migreny, r\u00f3\u017c na policzkach, kaw\u0119 ze \u015bmietank\u0105 i knedle z morelami. Za \u015bwiat kobiety nie do podrobienia. Za znajomo\u015b\u0107 z Helen\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej pozna\u0142am te\u017c siebie.<\/p>\n

3. Wiersz Asnyka nie pami\u0119tam ju\u017c, kt\u00f3ry. Za to, \u017ce przeczytany o drugiej w nocy sprawi\u0142, \u017ce nastoletnia panna wymkn\u0119\u0142a si\u0119 z domu i pobieg\u0142a na drugi koniec miasta do przyjaci\u00f3\u0142ki, \u017ceby o nim porozmawia\u0107 (telefony kom\u00f3rkowe by\u0142y w\u00f3wczas w sferze projekt\u00f3w, a i stacjonarny nie ka\u017cdy mia\u0142…)<\/p>\n

4. \u201eZbrodnia i kara\u201c Fiodora Dostojewskiego. Tak\u017ce za to, \u017ce robi\u0119 si\u0119 ostro\u017cna, kiedy zaczyna mi si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wiem, jak mog\u0119 uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 kawa\u0142ek \u015bwiata.<\/p>\n

5. Proza Wies\u0142awa My\u015bliwskiego. Za to, \u017ce uczy\u0142am si\u0119 z niej w\u0142a\u015bciwego kierunku: je\u015bli nie umiesz patrze\u0107 na szczeg\u00f3\u0142, mo\u017cesz potkn\u0105\u0107 si\u0119 o wielkie sprawy i niczego nie zobaczy\u0107.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najnowsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Hanny Krall „Bia\u0142a Maria” przeczyta\u0142em dwa razy, tak jest g\u0119sta mimo swoich 130 stron. Tak wiele jest w niej mi\u0119dzy s\u0142owami i mi\u0119dzy zdaniami, \u017ce szkoda co\u015b uroni\u0107 przy jednokrotnej lekturze. W pewnym sensie to ksi\u0105\u017cka o losie[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,14,6],"tags":[],"class_list":["post-528","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-film","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=528"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":532,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions\/532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}