{"id":429,"date":"2011-03-23T14:32:45","date_gmt":"2011-03-23T14:32:45","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=429"},"modified":"2011-03-23T14:36:59","modified_gmt":"2011-03-23T14:36:59","slug":"odwracac-drzewa-slojami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=429","title":{"rendered":"Odwraca\u0107 drzewa s\u0142ojami"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Kot Tutka owija si\u0119 wok\u00f3\u0142 zielonej doniczki z przebi\u015bniegami i zasypia. Ta doniczka na parapecie to teraz jej wiosenny ogr\u00f3d. A mnie mija tak zwany rok Chrystusowy, i co\u015b w tej symbolice musi by\u0107, bo to by\u0142 dot\u0105d m\u00f3j najtrudniejszy rok w \u017cyciu. Ilo\u015b\u0107 problem\u00f3w na metr kwadratowy niewyobra\u017calna. Zmiana adresu, problemy ze zdrowiem, koniec dyrekcji Macieja Kowalewskiego w Teatrze Na Woli, i r\u00f3\u017cne mniejsze, wi\u0119ksze albo ca\u0142kiem \u015brednie. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 mniej wi\u0119cej w kwietniu, zintensyfikowa\u0142o w maju i tak trwa sobie do dzisiaj. Czekam, \u017ceby zamkn\u0105\u0107 ten rok pozytywnym bilansem a wszystkie negatywne do\u015bwiadczenia zamieni\u0107 w pozytywy. Pracuj\u0119 nad tym. Nie jest \u0142atwo, ale nad tym pracuj\u0119. Ola m\u00f3wi, \u017ce karmicznie tak du\u017co mnie spotka\u0142o negatywnych do\u015bwiadcze\u0144, \u017ce ju\u017c do ko\u0144ca \u017cycia mog\u0119 dzieciom kra\u015b\u0107 cukierki. No, jest to cudna perspektywa i najwa\u017cniejsze, \u017ceby tylko cud\u00f3w do\u015bwiadczy\u0107. Mo\u017ce powinienem da\u0107 og\u0142oszenie: cuda skupuj\u0119. Na razie uciekam w ksi\u0105\u017cki albo tutaj, do bloga, bo to jest m\u00f3j teren pod ochron\u0105, okopuj\u0119 si\u0119 s\u0142owami, mieszkam sobie tutaj jak w babce z piasku i jakbym si\u0119 postara\u0142 to mo\u017ce us\u0142ysza\u0142bym szum morskiej fali, oby mnie tylko nie zmiot\u0142a. Rok mija, ja sobie spokojniutko siwiej\u0119, na co czeka\u0142em ca\u0142e \u017cycie dodaj\u0105c sobie lat, coraz mniej rozumiem z rzeczywisto\u015bci. Roz\u015bmieszy\u0142a mnie Marta, kt\u00f3ra opowiada\u0142a mi histori\u0119 jak pewien jej przyjaciel ksi\u0105dz i poeta w jednym wspomnia\u0142 jej, \u017ce zmar\u0142 ich wsp\u00f3lny znajomy, te\u017c poeta. Marta zl\u0119kni\u0119ta zapyta\u0142a, sk\u0105d wie, a ksi\u0105dz, \u017ce go w\u0142asnor\u0119cznie pochowa\u0142. Jednak to Marcie nie da\u0142o i zacz\u0119\u0142a dzwoni\u0107 do znajomych, kt\u00f3rzy te\u017c zacz\u0119li si\u0119 tym faktem przejmowa\u0107, dzwoni\u0107 do innych znajomych a\u017c telefon zadzwoni\u0142 w domu c\u00f3rki zmar\u0142ego poety, pana L., kt\u00f3ra powiedzia\u0142a, \u017ce on wcale nie umar\u0142, tylko jest w szpitalu. Na co Marta napisa\u0142a do ksi\u0119dza-poety, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 pochowa\u0107 L. w\u0142asnor\u0119cznie, bo on \u017cyje, na co ksi\u0105dz-poeta odpowiedzia\u0142 jej: „Doprawdy?”. I Marta m\u00f3wi na koniec tej historii: „No widzisz, wszyscy umieraj\u0105, nawet L., kt\u00f3ry \u017cyje”. I mnie ta jej puenta rozczuli\u0142a. Nic nie jest takie ostateczne jednak.<\/p>\n

Dzisiaj mam ochot\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107 ponownie po „Fale” Virginii Woolf, pozycj\u0119 w mojej bibliotece wa\u017cn\u0105. A poniewa\u017c powiedzia\u0142em Marcinowi Orli\u0144skiemu, \u017ce jego tomik wierszy „Parada drezyn” ma podobn\u0105 energi\u0119 do „Fal”, dzisiaj jeszcze jeden wiersz z tej ksi\u0105\u017cki:<\/p>\n

MARCIN ORLI\u0143SKI<\/p>\n

ODCHYLENIA<\/p>\n

Pierwsze zdanie wypowiadasz szeptem:<\/p>\n

postrz\u0119piona linia tam w dole<\/p>\n

to kraw\u0119d\u017a lasu. Przy drugim –<\/p>\n

\u015bwiat\u0142o odbija si\u0119 i za\u0142amuje: je\u017celi li\u015b\u0107 mi\u0119ty zostawia<\/p>\n

we wn\u0119trzu d\u0142oni \u015blad, to musi by\u0107 lato, popo\u0142udnie<\/p>\n

pochy\u0142e i suche jak sk\u00f3ra jaszczurki. Dziecko<\/p>\n

biegnie po torach rozwartymi ramionami (ile<\/p>\n

nasion w powietrzu, ile \u015bwiat\u0142a!). Ale chyba nie chce<\/p>\n

by\u0107 ptakiem. Pragnie mie\u0107 kad\u0142ub z \u017celaza i drucian\u0105<\/p>\n

sier\u015b\u0107. Wiedz\u0119 je dobrze, zbli\u017ca si\u0119 do mnie i jest<\/p>\n

coraz mniejsze. A kiedy przystaje, by z przydro\u017cnej ga\u0142\u0119zi<\/p>\n

zerwa\u0107 \u015bwiat, \u015bwiat si\u0119 odchyla. Wi\u0119c siada na nasypie<\/p>\n

i przytula twarz do roz\u017carzonej szyny. A ja pozostaj\u0119<\/p>\n

na zewn\u0105trz – po stronie morza. I tylko<\/p>\n

wyszarpuj\u0119 z jego brzucha gniazda szerszeni,<\/p>\n

odwracam drzewa s\u0142ojami na zewn\u0105trz, tn\u0119<\/p>\n

papier.<\/p>\n

Do zobaczenia w gniazdach, synu,<\/p>\n

trzymaj si\u0119, trzymaj si\u0119 obr\u0119czy.<\/p>\n

(Biblioteka Arterii, \u0141\u00f3d\u017a 2010)<\/p>\n

*<\/p>\n

Kanon na nowy blog, odcinek 48<\/strong><\/p>\n

Co\u015b wyj\u0105tkowego z \u0141odzi. Dzisiaj wspania\u0142y duet. O swoich najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017ckach opowiadaj\u0105 Ma\u0142gorzata Burzy\u0144ska-Keller<\/strong>, re\u017cyserka, scenarzystka, propagatorka film\u00f3w jidysz, dziennikarka i jej m\u0105\u017c, rabin Symcha Keller<\/strong>, Przewodnicz\u0105cy Gminy Wyznaniowej \u017bydowskiej w \u0141odzi.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata:<\/strong> Jakie ksi\u0105\u017cki? Jakie najwa\u017cniejsze\u2026 Bardzo ich wiele! Mn\u00f3stwo. Ka\u017cda z nich wyznacza\u0142a albo puentowa\u0142a jaki\u015b moment w moim \u017cyciu. Jak teraz odnale\u017a\u0107 si\u0119 w szczeg\u00f3lnej sytuacji \u201eselekcji\u201d? Oczywi\u015bcie \u015bwiadomie u\u017cy\u0142am tego wyrazu.\u00a0 Nie wyobra\u017cam sobie siebie bez tych ksi\u0105\u017cek. Nie wymieni\u0142am bardzo wielu autor\u00f3w i tytu\u0142\u00f3w. Kryterium: \u201eza co\u201d s\u0105 dla mnie wa\u017cne. Oto ich kilka:<\/p>\n

Tanya –\u00a0 Ksi\u0119ga, kt\u00f3r\u0105 zawsze mam we w\u0142asnej przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 zabieram w podr\u00f3\u017ce od lat dwudziestu \u2013 za stanowczo\u015b\u0107 tekstu, kt\u00f3ry swoim \u0142adunkiem tre\u015bci niesie konieczno\u015b\u0107 przyj\u0119cia radykalnej postawy w \u017cyciu, za precyzj\u0119 w szczeg\u00f3lnej czynno\u015bci warto\u015bciowania moralnego, za u\u015bwiadomienie przez jej tre\u015b\u0107 siebie \u201etu i teraz\u201d w \u017cyciu i za pomoc w odreagowaniu z\u0142ych prze\u017cy\u0107 tych dzieci\u0119cych, marcowych.<\/p>\n

Thomas Mann \u2013 za apologie stan\u00f3w \u201einno\u015bci\u201d, za postrzeganie stanu choroby jako stanu wybranego.<\/p>\n

Biesy Dostojewskiego \u2013 za rozedrganie, rewolucyjno\u015b\u0107 i \u201esianie zam\u0119tu\u201d. Za szale\u0144stwo. Za Stiepana Trofimowicza wzruszaj\u0105c\u0105, infantyln\u0105 niekompatybilno\u015b\u0107 wyobra\u017ce\u0144 i rzeczywisto\u015bci, za \u015bwi\u0119t\u0105 cierpliwo\u015b\u0107 Barbary Pietrowny. Za u\u015bwiadomienie mi, \u017ce zawsze istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksplozji pod\u0142o\u015bci w dawce \u015bmiertelnej.<\/p>\n

Wojciech Kossak \u201eListy zebrane do \u017cony i przyjaci\u00f3\u0142\u201d \u2013 Dwa tomy pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci do \u017cycia, sztuki, pracy, kobiet. Za soczysto\u015b\u0107 postrzegania wszystkiego co dooko\u0142a – \u201ezza sztalug\u201d, za wspania\u0142e pi\u00f3ro, poczucie humoru, znajdowanie si\u0119 w ka\u017cdej sytuacji z dzi\u015b niespotykan\u0105 klas\u0105 i za pobrz\u0119kuj\u0105cy ciep\u0142o \u201eantysemityzm teoretyczny\u201d nieprzek\u0142adaj\u0105cy si\u0119 absolutnie na \u017cycie Wojciecha Kossaka. \u017bycie postrzegane jako patera z najwyborniejszymi owocami, tylko si\u0119 nimi delektowa\u0107, a ze czasami trafi si\u0119 co\u015b twardego? \u2013 Nie przejmowa\u0107 si\u0119 tym zanadto!<\/p>\n

Bruno Schulz \u2013 za labirynt, mroczne i kwieciste podr\u00f3\u017ce w czasoprzestrzeni, mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u201ebycia\u201d w wydarzeniach, napisanych sytuacjach. Za wehiku\u0142 czasu, w kt\u00f3ry zawsze wsi\u0105\u015b\u0107 mo\u017cna.<\/p>\n

Franz Kafka \u201eProces\u201d \u2013 Za klimat namalowany pi\u00f3rem, za \u201epoczucie nieuchronno\u015bci\u201d i za strach przed tym.<\/p>\n

Izaak Babel \u2013 \u00a0Jubiler s\u0142owa i fraz niepokonany. Minimum s\u0142\u00f3w, maksimum tre\u015bci. Mam jego opowiadania i \u201eZmierzch\u201d<\/strong> w oryginale, przywioz\u0142am z Odessy. Rozmawia\u0142am kiedy\u015b z prof. Pomianowskim i powiedzia\u0142am mu, \u017ce zwyczajnie \u017ale przet\u0142umaczy\u0142 jedno s\u0142owo w \u201eZmierzchu\u201d, wa\u017cne s\u0142owo i chwila to by\u0142a straszliwa dla profesora i\u2026 dla mnie. Ale to ja mam racj\u0119 !<\/p>\n

Wiera Gran \u201eSztafeta oszczerc\u00f3w\u201d –\u00a0 za potrzeb\u0119 niez\u0142omno\u015bci w walce o w\u0142asn\u0105 godno\u015b\u0107 \u2013 do ko\u0144ca.<\/p>\n

Tadeusz Kantor \u2013 \u201eLekcje mediola\u0144skie\u201d \u2013 za szale\u0144stwo, niez\u0142omno\u015b\u0107 wobec sztuki, za reprezentowanie postawy totalnej, wizjonerstwo, za ide\u0119 wzruszenia i jednocze\u015bnie precyzj\u0119 w konstruowaniu obraz\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych ten bardzo, bardzo wa\u017cny stan w sztuce.<\/p>\n

Rabbi Nachman z Brac\u0142awia \u2013 za zapalenie w moich my\u015blach \u015bwiat\u0142a daj\u0105cego si\u0142\u0119 w najciemniejszych tunelach \u017cycia.<\/p>\n

Symcha Keller<\/strong>: Wyb\u00f3r pi\u0119ciu ksi\u0105\u017cek to bardzo karko\u0142omne dla mnie zadanie. Zosta\u0142em do tego niejako \u201ezmuszony\u201d przez najbli\u017csz\u0105 mi Osob\u0119. Przeczytanie ich by\u0142o dla mnie bardzo specjalnym spotkaniem, kt\u00f3re zostawi\u0142o \u015blad, tego typu spotka\u0144 si\u0119 nie zapomina. A wi\u0119c wybi\u00f3rczo ale chronologicznie:<\/p>\n

\u201eW poszukiwaniu straconego czasu\u201d Marcel Proust \u2013\u00a0 lektura \u201em\u0142odo\u015bci\u201d. Materializowanie s\u0142\u00f3w w obrazy, smaki, zapachy, niezwykle sensualne doznanie tekstu.<\/p>\n

Herman Hesse \u2013 \u201eWilk stepowy \u2013 bez komentarza<\/p>\n

Jung \u2013 wszystko, co pod r\u0119k\u0105, a zacz\u0119\u0142o si\u0119 moje spotkanie od ksi\u0105\u017cki \u201eArchetypy i symbole\u201d. Ksi\u0105\u017cka-inspiracja do poszukiwania istoty i \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Rabbi ben Ish Haj \u201eHallahot\u201d \u2013 ezoteryczny komentarz do Tory. W oparciu o praktyczn\u0105 kaba\u0142\u0119 z nieprawdopodobn\u0105 precyzj\u0105 w mistyczny spos\u00f3b okre\u015bla prawo religijne, niezwyk\u0142e studium istoty Tory.<\/p>\n

Rabbi Nachman z Brac\u0142awia \u2013 wszystkie dzie\u0142a, a szczeg\u00f3lnie \u201eLikutej maharan\u201d. Judaizm w pe\u0142ni zanurzony w mistyce ludowej, wr\u0119cz \u201eekologiczny\u201d. Ekstatyczne poszukiwanie drogi idealnej dla cz\u0142owieka, pe\u0142nej wi\u0119zi z moc\u0105 Natury. Niezwyk\u0142a jasno\u015b\u0107 rozumienia mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania cz\u0142owieka. Dwa cytaty: \u201ejeste\u015b tam, gdzie s\u0105 twoje my\u015bli, upewnij si\u0119, \u017ce twoje my\u015bli s\u0105 w\u0142a\u015bnie tam, gdzie chcesz \u017ceby by\u0142y\u201d. \u201eGdy chcesz si\u0119 naprawd\u0119 modli\u0107 id\u017a w g\u00f3ry, zanurz si\u0119 w lasy i \u0142\u0105ki, twoja modlitwa z\u0142\u0105czy si\u0119 z energi\u0105 kwiat\u00f3w i w pe\u0142ni wype\u0142ni przestrze\u0144 w drodze do Stw\u00f3rcy \u015bwiata\u201d.<\/p>\n

My<\/strong>: A gdzie Camus? Philip Dick, Maria Curie (tak!), Witkacy, Gombrowicz, D\u0105browska, Iwaszkiewicz, Balzac, Buber, Hemingway, Roth, literatura g\u00f3rska (\u201eNa prze\u0142\u0119czy\u201d Witkiewicza). S\u0142uchaj\u2026 tyle jeszcze\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kot Tutka owija si\u0119 wok\u00f3\u0142 zielonej doniczki z przebi\u015bniegami i zasypia. Ta doniczka na parapecie to teraz jej wiosenny ogr\u00f3d. A mnie mija tak zwany rok Chrystusowy, i co\u015b w tej symbolice musi by\u0107, bo to by\u0142 dot\u0105d m\u00f3j najtrudniejszy[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-429","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=429"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":434,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions\/434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}