{"id":411,"date":"2011-03-15T15:06:55","date_gmt":"2011-03-15T15:06:55","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=411"},"modified":"2011-03-15T15:08:15","modified_gmt":"2011-03-15T15:08:15","slug":"trabki-wielkie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=411","title":{"rendered":"Tr\u0105bki Wielkie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Mam nadziej\u0119, \u017ce m\u00f3j apel do miejscowo\u015bci Tr\u0105bki Wielkie zostanie w ko\u0144cu wys\u0142uchany. Chyba na poprzednim blogu przedstawia\u0142em spraw\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c nie daje mi spokoju, bo nie ma na ni\u0105 \u017cadnej reakcji. Mo\u017ce rok, mo\u017ce dwa lata temu przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Tr\u0105bki Wielkie wpad\u0142em na pomys\u0142 promocji miasta. Ot\u00f3\u017c wymy\u015bli\u0142em, aby stworzy\u0107 \u0142aweczk\u0119, po kt\u00f3rej obu stronach siedz\u0105 dwaj wielcy tr\u0119bacze Miles Davis i Louis Armstrong, czyli Tr\u0105bki Wielkie, z kt\u00f3rymi mo\u017cna by si\u0119 fotografowa\u0107 siadaj\u0105c mi\u0119dzy nimi. A poniewa\u017c mam to zapisane we krwi, \u017ce pomys\u0142y si\u0119 realizuje, wi\u0119c napisa\u0142em wtedy e-mail do Urz\u0119du Gminy Tr\u0105bki Wielkie, niestety nikt mi nie odpowiedzia\u0142. I ju\u017c my\u015bla\u0142em, \u017ce ca\u0142a sprawa pad\u0142a, a\u017c tu nagle, jak w najlepszym scenariuszu sk\u0142adam wczoraj \u017cyczenia urodzinowe Eli, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce rano jedzie do Tr\u0105bek Wielkich i b\u0119dzie mia\u0142a wa\u017cne zawodowe spotkanie z burmistrzem. No, to j\u0105 b\u0142agam, przekonuj\u0119, \u017ce musi przekaza\u0107 burmistrzowi m\u00f3j pomys\u0142. Fakt, krygowa\u0142a si\u0119 troch\u0119, bo ma\u0142o powa\u017cna moja sprawa jednak w stosunku do temat\u00f3w, jakie mia\u0142a porusza\u0107, ale przecie\u017c dla mnie wa\u017cna. No i wyb\u0142aga\u0142em, \u017ce znajdzie taki moment, \u017ceby m\u00f3j pomys\u0142 \u0142aweczki przekaza\u0107. A teraz siedz\u0119 jak na w\u0119glach i czekam, czy si\u0119 Ela odezwie do mnie po tym spotkaniu, czy nie. A \u017ce Tr\u0105bki Wielkie niedaleko Tr\u00f3jmiasta, zamieszczam poni\u017cej pi\u0119kny tekst, jaki nadszed\u0142 dzisiaj rano w\u0142a\u015bnie z Gda\u0144ska.<\/p>\n

Kanon na nowy blog, odcinek 45<\/strong><\/p>\n

O swoich najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017ckach opowiada<\/p>\n

Jolanta Jansen<\/strong>, nauczyciel:<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki s\u0105 dla mnie jak ludzie, bowiem od zawsze zast\u0119powa\u0142y mi ludzi, z kt\u00f3rymi chcia\u0142abym porozmawia\u0107, a kt\u00f3rych wok\u00f3\u0142 siebie nie znajdowa\u0142am albo nie umia\u0142am nawi\u0105za\u0107 z nimi kontaktu. Od dzieci\u0144stwa jako\u015b nie odpowiada\u0142a mi rzeczywisto\u015b\u0107, w kt\u00f3rej tkwi\u0142am i szuka\u0142am czego\u015b bardziej interesuj\u0105cego. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce „gdziekolwiek si\u0119 znajdujesz, tw\u00f3j \u015bwiat tworz\u0105 twoi przyjaciele”<\/em>. Moimi najbli\u017cszymi przyjaci\u00f3\u0142mi by\u0142y ksi\u0105\u017cki. Nie bohaterowie, raczej autorzy.
\nCodzienno\u015b\u0107 by\u0142a szara i m\u0119cz\u0105ca, szko\u0142a pozwala\u0142a na dzia\u0142anie, ale reszt\u0119 czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142am lekturze ksi\u0105\u017cek wypo\u017cyczanych z biblioteki, a jak\u017ceby inaczej. I one oczywi\u015bcie kszta\u0142towa\u0142y m\u00f3j pogl\u0105d na \u015bwiat. Po\u017cyczane, znajdywane i inne.
\nJako polonista starej daty znam wszystko, co mie\u015bci si\u0119 w kanonie lektur Europejczyka, tak\u017ce w zakresie literatury wsp\u00f3\u0142czesnej, i znam warto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek, ale przecie\u017c nie o takiej warto\u015bci chc\u0119 pisa\u0107.
\nJak o wszystkim w \u017cyciu, tak i o tym, co nas kszta\u0142tuje, decyduje przypadek. Wa\u017cne jest natomiast , co w nas te przypadkowe spotkania z ksi\u0105\u017ck\u0105 zmieni\u0142y i jak wp\u0142yn\u0119\u0142y na nasze \u017cycie – tak rozumiem cel prezentowania w\u0142asnych kanon\u00f3w lektur, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142e\u015b. Dobrze zrozumia\u0142am?
\nW tamtych czasach dost\u0119pna by\u0142a przynajmniej klasyka powie\u015bci przygodowej i to zalicza\u0142am z pasj\u0105, poznaj\u0105c egzotyczny \u015bwiat. Obudzona w ten spos\u00f3b ciekawo\u015b\u0107 kaza\u0142a mi odbywa\u0107 wielkie podr\u00f3\u017ce\u00a0 „palcem po mapie” – ogromnej, roz\u0142o\u017conej na pod\u0142odze i zwiedzanej obowi\u0105zkowo w pozycji na brzuchu.\u00a0 Ciekawo\u015b\u0107 pozosta\u0142a we mnie do dzi\u015b, a i geografi\u0119 pozna\u0142am nie\u017ale.
\nPierwsz\u0105 „w\u0142asn\u0105” ksi\u0105\u017ck\u0119 znalaz\u0142am przypadkiem w\u015br\u00f3d grat\u00f3w wyrzucanych z jakiej\u015b instytucji przed\u00a0 remontem na \u015bmietnik. Przyw\u0142aszczy\u0142am j\u0105 sobie.
\nPrzytuli\u0142am jak bezdomnego psiaka i jest ze mn\u0105 do dzi\u015b. Ceni\u0119 j\u0105 jak najlepszego przyjaciela – nied\u0142ugo zreszt\u0105 nabierze wi\u0119kszej warto\u015bci, gdy stanie si\u0119 bia\u0142ym krukiem, bo to pierwsze wydanie II tomu „Poezji” Marii Konopnickiej.<\/strong> Sztywna i gruba rze\u017abiona niemal oprawa, pi\u0119kny kredowy\u00a0 papier i exlibris w j\u0119zyku rosyjskim. Namaza\u0142am na nim swoje nazwisko – dziesi\u0119ciolatki.
\nTo, \u017ce sta\u0142am si\u0119 ju\u017c jako dziecko romantycznym epigonem o pozytywistycznej wra\u017cliwo\u015bci, jej w\u0142a\u015bnie zawdzi\u0119czam. Ale te\u017c takiej Konopnickiej nie zna dzi\u015b nikt, nawet najlepsi znawcy pozytywizmu i literatury krajowej tego okresu. Kr\u0105\u017c\u0105 w obiegu nieliczne utwory z tego tomu. A ja po\u0142ow\u0119 z nich wyku\u0142am na pami\u0119\u0107, cho\u0107 by\u0142y to wiersze – obrazki jak nowele po kilka-kilkana\u015bcie stronic ka\u017cdy. \u017be „Slavus saltans” to ta\u0144cz\u0105cy S\u0142owianin – niewolnik – wiem od niej i mam w sobie do dzi\u015b\u00a0 to nienasycone pragnienie wolno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci. Zainteresowanie antykiem, \u0142acin\u0105 oraz podziw dla samotnych entuzjast\u00f3w zmieniaj\u0105cych \u015bwiat, tak\u017ce\u00a0 Si\u0142aczek i Judym\u00f3w \u017beromskiego.
\nCzy w\u0142a\u015bnie to sprawi\u0142o, \u017ce zosta\u0142am nauczycielem?
\nDruga ksi\u0105\u017cka te\u017c by\u0142a znaleziskiem i st\u0105d\u00a0 wynika m\u00f3j zachwyt akcj\u0105 pozostawiania ksi\u0105\u017cek w miejscach nieoczekiwanych, po to, by kto\u015b m\u00f3g\u0142 je znale\u017a\u0107! Kiedy postawi\u0142am na p\u00f3\u0142ce eta\u017cerki t\u0119 now\u0105 obok poprzedniej\u00a0 – razem stanowi\u0142y ju\u017c bibliotek\u0119!
\nTo by\u0142 wczesny Dostojewski i jego „Biedni ludzie”<\/strong>. Objawienie! Drugi cz\u0142owiek, pragnienie bycia z drugim cz\u0142owiekiem i m\u0119ka, jaka si\u0119 rodzi w tych relacjach, um\u0119czone dusze, chore z nadmiaru wra\u017cliwo\u015bci. Emocje napi\u0119te jak struny skrzypiec – do granic mo\u017cliwo\u015bci. Ale to jest prawdziwa sztuka – wyra\u017canie emocji powszechnych poprzez indywidualne prze\u017cycia.
\nNie oszukujmy si\u0119 – nie byliby\u015bmy nigdy racjonalni, gdyby\u015bmy najpierw nie byli emocjonalni. G\u0142\u0119bokie my\u015blenie rodzi si\u0119 z g\u0142\u0119bi prze\u017cy\u0107. Jak w „Hamlecie”. (Ca\u0142ego Szekspira czyta\u0142am po kolei, znosz\u0105c do domu kolejne tomy, nie wszystko w\u00f3wczas jeszcze rozumiej\u0105c, ale i tak dotar\u0142 do mnie przede wszystkim „Hamlet”. Warto\u015b\u0107 innych sztuk uzna\u0142am p\u00f3\u017aniej).
\nKsi\u0105\u017cka Dostojewskiego na d\u0142ugo wytr\u0105ci\u0142a mnie z r\u00f3wnowagi, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poznawa\u0142am dok\u0142adnie przez kolejne lata, potem przez nast\u0119pne – ca\u0142ego To\u0142stoja i literatur\u0119 rosyjsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 niezwykle ceni\u0119.
\nWyprostowa\u0142 mnie dopiero B. Prus . „Lalka”<\/strong> to najlepsza powie\u015b\u0107, jak\u0105 w \u017cyciu czyta\u0142am – ju\u017c po Balzaku i Stendhalu, Hugo i wielu wielu innych. Bo to zale\u017cy, czego si\u0119 w literaturze szuka – ja po Dostojewskim szuka\u0142am r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy emocjonalno\u015bci\u0105 a racjonalno\u015bci\u0105.\u00a0 M\u0105dro\u015b\u0107 Prusa polega na ukazaniu ludzkiej egzystencji, kt\u00f3ra tej r\u00f3wnowagi z\u0142apa\u0107 nie mo\u017ce, ale jest to \u015bwiadome zamierzenie autora, kt\u00f3ry w tym w\u0142a\u015bnie widzi tragizm ludzkiego losu. \u015awiadomy jest r\u00f3wnie\u017c dojrza\u0142y przecie\u017c bohater i dlatego bardziej ni\u017c inni m\u0142odzi (np.romantyczni) bohaterowie – wiarygodny.
\nSzkoda, \u017ce naszej „Lalki” nie znaj\u0105 powszechnie w Europie. Nie mamy si\u0142y przebicia.
\nDobrze, \u017ce cho\u0107 z Chopinem co\u015b si\u0119 teraz uda\u0142o. Muzyka jednak jest ponadczasowa – ksi\u0105\u017cki w mniejszym stopniu, niestety. Odbijaj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, a ta jest zmienna i popularno\u015b\u0107 utworu zale\u017cy od tego, czy trafia w nastroje swoich czas\u00f3w. Inaczej nie zaistnieje w og\u00f3le. Natomiast inne epoki mog\u0105 ju\u017c z niej czerpa\u0107 do woli. I czerpi\u0105, czego przyk\u0142adem jest kolejna ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra zmieni\u0142a moje spojrzenie na \u015bwiat. To\u00a0 „Colas Breugnon”<\/strong> Romain Rollanda<\/strong>.
\n<\/strong> Jak wiele innych pokazuje cz\u0142owieka, na kt\u00f3rego wali si\u0119 wszystko z\u0142o, a on trwa, podnosi si\u0119 wci\u0105\u017c jak ta trzcina – nie tylko my\u015bl\u0105ca, ale w dodatku radosna. Rado\u015b\u0107 \u017cycia mimo nieszcz\u0119\u015b\u0107 spadaj\u0105cych nam na g\u0142ow\u0119 – to by\u0142o dla mnie odkrycie! To nie Kandyd, zdumiony i zaskoczony tym, co go spotyka, nie stary um\u0119czony walk\u0105 Santiago Hemingwaya – ale radosny staruszek czerpi\u0105cy rado\u015b\u0107 z faktu, \u017ce prze\u017cy\u0142, nie zgin\u0105\u0142 w po\u017carze, w powodzi, w rzezi urz\u0105dzonej przez fanatyk\u00f3w. \u017byj\u0119, wi\u0119c si\u0119 ciesz\u0119. Colas Breugnon uchroni\u0142 mnie wtedy przed d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 depresj\u0105 i okaza\u0142 si\u0119 nad wyraz skutecznym lekarstwem tak samo jak p\u00f3\u017aniej Cioran, kt\u00f3ry udowodni\u0142, \u017ce w jego przypadku my\u015bl o samob\u00f3jstwie nieustannie ratuje mu \u017cycie i ocala przed \u015bmierci\u0105 z powodu bezsenno\u015bci. Co za zabawny paradoks! Cz\u0142owiek musi by\u0107 wolny, by si\u0119 cieszy\u0107 \u017cyciem, a wolny jest jedynie wtedy, gdy ma wyb\u00f3r. Mo\u017ce dlatego tak mi teraz dobrze na emeryturze? Bo mog\u0142am sobie wybra\u0107 miejsce, w kt\u00f3rym chc\u0119 \u017cy\u0107? I mam to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nie musz\u0119 czeka\u0107, a\u017c mi OFE zapewni Hawaje, w co za grosz nie wierz\u0119, wiedz\u0105c, \u017ce reforma mia\u0142a za cel obni\u017cy\u0107 skutecznie emerytury, czego oczywi\u015bcie ludziom nie mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107. Cho\u0107 kt\u00f3ry\u015b z reformator\u00f3w powiedzia\u0142 to ju\u017c oficjalnie w TV – ludzie mu i tak nie uwierzyli i udaj\u0105, \u017ce nic nie s\u0142yszeli.
\n„\u015awiat chce by\u0107 oszukiwany, wi\u0119c oszukujmy!”<\/em> O, w\u0142a\u015bnie!
\nMoja najwi\u0119ksza przygoda z ksi\u0105\u017ck\u0105 to ucieczka w \u015bwiat utopii przedstawionej w „Grze szklanych paciork\u00f3w” Hermana Hessego. Niesamowita mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitego zatopienia si\u0119 w ksi\u0105\u017cce, tak \u017ce \u015bwiat obok przesta\u0142 istnie\u0107. Czyta\u0142am niemal tak jak kiedy\u015b w dzieci\u0144stwie „Hrabiego Monte Christo” – trzy dni i noce, z przerw\u0105 tylko na sen, tkwi\u0105c w z\u0142udzeniu, \u017ce jestem w innej rzeczywisto\u015bci. Mo\u017cna by\u0142o po prostu znikn\u0105\u0107 z tego \u015bwiata na jaki\u015b czas, mimo \u017ce by\u0142o si\u0119 ju\u017c mocno dojrza\u0142ym cz\u0142owiekiem.
\nBoskie uczucie! Utopi\u0107 si\u0119 w ksi\u0105\u017cce o utopii!
\nWracam do lektur,\u00a0 bo mam wymieni\u0107 ostatni\u0105….z tylu tysi\u0119cy?! To\u017c to tortura!\u00a0 Ale oczywi\u015bcie tym, kt\u00f3ry skierowa\u0142 moje zainteresowania w zupe\u0142nie nowym kierunku, by\u0142 Stanis\u0142aw Lem. „Solaris”<\/strong> i „Golem XIV”<\/strong> przede wszystkim, ale po\u0142kn\u0119\u0142am go ca\u0142ego, z kosteczkami, tak\u017ce z „Summ\u0105 technologiae” , „Filozofi\u0105 przypadku”, „Fantastyk\u0105 i futurologi\u0105” oraz „Apokryfami” i ca\u0142\u0105 publicystyk\u0105 ostatnich lat \u017cycia. Tyle w tym wiedzy i m\u0105dro\u015bci, przenikliwo\u015bci i g\u0142\u0119bi my\u015bli, dystansu do \u015bwiata i ludzi, dowcipu i zabawy literatur\u0105. Od tego czasu zaj\u0119\u0142am si\u0119 publikacjami popularnonaukowymi. Wcze\u015bniej pasjonowa\u0142a mnie psychologia – najpierw by\u0142 Freud, potem behawiory\u015bci, wreszcie psychologia ewolucyjna : K. Lorenz „Tak zwane z\u0142o”, potem Dawkins („Samolubny gen”,”\u015alepy zegarmistrz”,”Fenotyp rozszerzony” i prawie wszystko, co napisa\u0142 – mam u siebie), Edward Wilson („O naturze ludzkiej”, „Socjobiologia, „Consiliencja”), teraz pasjonuje mnie neurobiologia i tylko ona ma zwi\u0105zek z prawdziw\u0105 psychologi\u0105, reszta to moim zdaniem szarlataneria i pseudonauka.
\nPoprzez filozofi\u0119 (tak naprawd\u0119 ceni\u0119 Hobbesa, bo z wyj\u0105tkiem Lewiatana niczego nie wymy\u015bla i nie spekuluje, ale dopiero teraz jego dzie\u0142a pojawi\u0142y si\u0119 w ksi\u0119garniach) dotar\u0142am do fizyki, bo metafizyka nie spe\u0142nia (moich!) kryteri\u00f3w filozofii, powinna by\u0107 czym\u015b \u015bci\u015ble zwi\u0105zanym z fizyk\u0105, a je\u015bli nie, tym gorzej dla niej. Zatem\u00a0 Hawking, Ridley, Penrose i wielu innych. Szukam u nich wizji i my\u015bli, kt\u00f3re kryj\u0105 si\u0119 w ich hipotezach lub prawach takich jak np. prawo nieoznaczono\u015bci Heisenberga. Tam jest metafizyka!
\nWszystkim, kt\u00f3rzy chc\u0105 lepiej zrozumie\u0107 teori\u0119 kwantow\u0105, zamiast opas\u0142ej „Boskiej cz\u0105stki” czy trudnych „Wyk\u0142ad\u00f3w” Feynmana polecam…. „Alicj\u0119 w krainie kwant\u00f3w” Roberta Gilmore’a. Prawdziwa bajka!
\nGdy chc\u0119 pos\u0142ucha\u0107 m\u0119drca, wybieram Zygmunta Baumana, ci\u0105gle co\u015b nowego znajduj\u0119 w ksi\u0119garni, zreszt\u0105 ten jego gor\u0105czkowy ostatnio spos\u00f3b pisania przypomina mi troch\u0119 Lema z ostatnich lat.\u00a0 Ale spa\u0107 id\u0119 z Filipem Rothem i chwal\u0119 to sobie – postarzeli\u015bmy si\u0119 ju\u017c oboje, piszemy te\u017c o staro\u015bci, chocia\u017c…. podobno w ostatniej ksi\u0105\u017cce Roth wraca do m\u0142odo\u015bci. B\u0119dzie wi\u0119c okazja do kolejnych nocy…..Nie ma to jak dobra literatura, szukam w niej g\u0142\u0119bokiej my\u015bli, staj\u0119 si\u0119 bogatsza o my\u015bli autor\u00f3w, mog\u0119 si\u0119 z nimi sprzecza\u0107, nie zrz\u0119dz\u0105c i nie gderaj\u0105c, nie urz\u0105dzaj\u0105c \u017cadnych awantur. Ot, taki dyskurs wewn\u0119trzny.
\nA\u00a0przecie\u017c „Nie ma rozpusty wi\u0119kszej ni\u017c my\u015blenie”<\/em> jak m\u00f3wi moja najm\u0105drzejsza poetka Wis\u0142awa Szymborska.
\n„Zgroza, w jakich pozycjach,
\nz jak wyuzdan\u0105 prostot\u0105
\numys\u0142owi udaje si\u0119 zap\u0142odni\u0107 umys\u0142!<\/em>
\n(„G\u0142os w sprawie pornografii”)
\nWi\u0119c jednak …. pornografia??? Gombrowicz si\u0119 k\u0142ania…..No, sami przyjaciele doko\u0142a……<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mam nadziej\u0119, \u017ce m\u00f3j apel do miejscowo\u015bci Tr\u0105bki Wielkie zostanie w ko\u0144cu wys\u0142uchany. Chyba na poprzednim blogu przedstawia\u0142em spraw\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c nie daje mi spokoju, bo nie ma na ni\u0105 \u017cadnej reakcji. Mo\u017ce rok, mo\u017ce dwa lata temu przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,15],"tags":[],"class_list":["post-411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki","category-muzyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=411"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":414,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions\/414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}