{"id":358,"date":"2011-03-03T10:40:44","date_gmt":"2011-03-03T10:40:44","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=358"},"modified":"2011-03-03T12:19:31","modified_gmt":"2011-03-03T12:19:31","slug":"irena-kwiatkowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=358","title":{"rendered":"Irena Kwiatkowska"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>W\u0142a\u015bnie us\u0142ysza\u0142em wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci legendarnej Ireny Kwiatkowskiej. Jeszcze kilka miesi\u0119cy temu \u015bwi\u0119towa\u0142a w Skolimowie 98. urodziny. Ale by\u0142a to ju\u017c inna, nieobecna Pani Irena, chocia\u017c po uroczysto\u015bci dowcipnie podzi\u0119kowa\u0142a wyst\u0119puj\u0105cym dla Niej artystom i go\u015bciom. Koniec legendarnej epoki ale przecie\u017c nie koniec legendy. W\u0142a\u015bnie dzisiaj, w dniu, w kt\u00f3rym odesz\u0142a Wielka i bezb\u0142\u0119dna, niezwykle pracowita i precyzyjna Artystka, legenda wielu pokole\u0144, r\u00f3wnie\u017c mojego (wychowa\u0142em si\u0119 na czytanych przez ni\u0105 tekstach, r\u00f3wnie\u017c dla dzieci, np. wybitnie zinterpretowanym „Ptasim radiu”), w\u0142a\u015bnie dzisiaj trudno uwierzy\u0107, \u017ce Kultura kiedykolwiek uratuje si\u0119 z komercyjnej ekspansji i \u017ce telewizja publiczna, w kt\u00f3rej powstawa\u0142 Kabaret Starszych Pan\u00f3w, b\u0119dzie nas rozwija\u0142a. Sko\u0144czy si\u0119 na kszta\u0142towaniu i rozwijaniu braku gustu. Jeszcze jedynie radio publiczne trwa i pomijaj\u0105c polityk\u0119, jest ostatnim okopem intelektualnych podryg\u00f3w.<\/p>\n

Dodaj\u0119 tutaj, do tego wpisu co\u015b co chwil\u0119, od tej smutnej wiadomo\u015bci, jak\u0105 poda\u0142y media. Przypomnia\u0142em sobie jedno wspomnienie Pani Ireny, jakie mam w g\u0142owie do dzisiaj. Kiedy\u015b m\u00f3j przyjaciel, w\u00f3wczas dyrektor szko\u0142y w Wilkszynie pod Wroc\u0142awiem,\u00a0 Krzysztof Zajdel, wpad\u0142 na pomys\u0142 zebrania przepis\u00f3w kulinarnych r\u00f3\u017cnych znanych osobisto\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3re wyda\u0142 w dw\u00f3ch tomach. Kogo tam nie by\u0142o. T\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 zbiera\u0142 fundusze na dzia\u0142alno\u015b\u0107 szko\u0142y. Na apel Krzysztofa odpowiedzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c Pani Irena Kwiatkowska. Przes\u0142a\u0142a odr\u0119czny przepis. Brzmia\u0142 tak:<\/p>\n

Podaj\u0119 przepis na zup\u0119, kt\u00f3r\u0105 mnie karmiono w dzieci\u0144stwie – 80 lat temu. Woda, kawa\u0142ki (nieliczne) kartofla i bardziej liczne kawa\u0142ki brukwi. Nie by\u0142a to zupa, za kt\u00f3r\u0105 przepada\u0142am. Pami\u0119tam, \u017ce wyrazi\u0142am \u017cyczenie: wola\u0142abym, aby zamiast tej brukwi – by\u0142y skwarki. Dzi\u0119kuj\u0119 Bogu, \u017ce teraz dzieci takiej zupy nie znaj\u0105.<\/p>\n

(za ksi\u0105\u017ck\u0105 Krzysztofa Zajdla „101 potraw znanych osobisto\u015bci z Polski i ze \u015bwiata”, art&science, Wroc\u0142aw 2004).<\/p>\n

Przypomnia\u0142em sobie ten przepis r\u00f3wnie\u017c w zwi\u0105zku z ksi\u0105\u017ck\u0105 „Pusta woda”, o kt\u00f3rej tu w\u0142a\u015bnie pisa\u0142em.<\/p>\n

Zdj\u0119cie ilustruj\u0105ce wpis zrobi\u0142em Pani Irenie w dniu jej 98. urodzin.<\/em><\/p>\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

\n

Kanon na nowy blog, odcinek 38<\/strong><\/p>\n

Dzisiaj o swoich najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017ckach opowiada<\/p>\n

Manana Chyb<\/strong>, redaktor naczelna miesi\u0119cznika „Zwierciad\u0142o”:<\/p>\n

Kr\u00f3tki komentarz do tej listy. Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re wywar\u0142y na nas najwi\u0119kszy wp\u0142yw, to ksi\u0105\u017cki przeczytane za m\u0142odu. Wszystkie te ksi\u0105\u017cki czyta\u0142am w liceum, b\u0105d\u017a na prze\u0142omie liceum i studi\u00f3w. S\u0105 to wi\u0119c wybory m\u0142odo\u015bci. Nie wiem, czy przeczytane po raz pierwszy w latach p\u00f3\u017aniejszych, zrobi\u0142yby na mnie r\u00f3wnie mocne wra\u017cenie. Tak czy inaczej, pozosta\u0142y we mnie na zawsze.<\/p>\n

IDIOTA<\/p>\n

Moja mi\u0142o\u015b\u0107 m\u0142odzie\u0144cza, egzaltowana. Bezkrytyczna. Czytaj\u0105c o Myszkinie, Nastasji Filipownie i innych anga\u017cowa\u0142am si\u0119 do tego stopnia w te ich nami\u0119tno\u015bci, \u017ce ros\u0142a mi temperatura do stan\u00f3w podgor\u0105czkowych. Dzi\u0119ki Dostojewskiemu dowiedzia\u0142am si\u0119 m.in., \u017ce za jednym ludzkim zachowaniem, czynem mo\u017ce si\u0119 kry\u0107 kilka r\u00f3wnoleg\u0142ych motyw\u00f3w. Dzi\u015b to odkrycie mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 naiwne, wtedy zacz\u0119\u0142am przypatrywa\u0107 si\u0119 ludziom \u2013 w tym sobie samej \u2013 ze wzmo\u017conym zainteresowaniem. To chyba Dostojewski u\u015bwiadomi\u0142 mi, na czym polega psychologia. Dzi\u015b w jego ksi\u0105\u017ckach widz\u0119 szwy, powtarzaj\u0105ce si\u0119 chwyty w budowaniu fabu\u0142y, konstruowaniu postaci. Ale wielko\u015b\u0107 pisarza-wizjonera pozostaje nienaruszona.<\/p>\n

W POSZUKIWANIU STRACONEGO CZASU<\/p>\n

Zanurzy\u0142am si\u0119 przy pierwszym tomie i lekko przetr\u0105cona wychyn\u0119\u0142am przy ostatnim. Prze\u0142om liceum i studi\u00f3w. Jak wiele rzeczy przed Proustem by\u0142o nieopisanych! Najl\u017cszejsze drgnienia serca, dziwne stany pami\u0119ci, \u0107wier\u0107uczucia, mg\u0142awice nastroj\u00f3w… Ca\u0142e po\u0142acie \u017cycia wewn\u0119trznego wzi\u0105\u0142 pod lup\u0119, przeanalizowa\u0142, nazwa\u0142. Przetworzy\u0142 w pi\u0119kno literatury najwy\u017cszych lot\u00f3w.<\/p>\n

MISTRZ I MA\u0141GORZATA<\/p>\n

To niew\u0105tpliwie ksi\u0105\u017cka kultowa dla naszego pokolenia, nie mog\u0142am jej na tej li\u015bcie pomin\u0105\u0107. Po raz pierwszy czyta\u0142am j\u0105 po rosyjsku wydan\u0105 na Zachodzie, przemycon\u0105 przez siebie z Pary\u017ca. Potem po\u015bwi\u0119ci\u0142am jej prac\u0119 magistersk\u0105. W czasach komuny mia\u0142a wielk\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia przez rozpieraj\u0105cy j\u0105 duch wolno\u015bci, obecno\u015b\u0107 metafizyki, wyobra\u017ani\u0119 rozbijaj\u0105c\u0105 ub\u00f3stwo \u2013 zar\u00f3wno materialne, jak i duchowe \u2013 \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci. Napawa\u0142a nadziej\u0105, \u017ce \u015bwiat i ludzie nie dadz\u0105 si\u0119 zglajszachtowa\u0107 przez si\u0142y nawet tak pot\u0119\u017cne, wydawa\u0142oby si\u0119 wszechmocne, jak stalinizm w wersjach mniej lub bardziej opresyjnych. Aktualna nadal. Niedawno widzia\u0142am na w\u0142asne oczy pusty garnitur dyrektora rozmawiaj\u0105cego przez telefon z w\u0142a\u015bcicielem zatrudniaj\u0105cej go firmy. Tak, jak go opisa\u0142 Bu\u0142hakow. Niekt\u00f3rzy ludzie wol\u0105 wyparowa\u0107, \u017ceby nie mie\u0107 problem\u00f3w i nie stawa\u0107 wobec wybor\u00f3w.<\/p>\n

STO LAT SAMOTNO\u015aCI<\/p>\n

No nie b\u0119d\u0119 sili\u0107 si\u0119 na oryginalno\u015b\u0107. Tak, wszyscy to kiedy\u015b czytali\u015bmy, ale zachwyt by\u0142 autentyczny. Tyle prawdy i cudowno\u015bci w jednym, czyli si\u0142a realizmu magicznego. Boj\u0119 si\u0119 do tej ksi\u0105\u017cki wr\u00f3ci\u0107 po latach, podejrzewam, \u017ce \u015bwiat Macondo m\u00f3g\u0142 idealnie odpowiada\u0107 m\u0142odzie\u0144czym potrzebom emocjonalnym: prze\u017cywanie samotno\u015bci, przeczuwanie przeznaczenia, t\u0119sknota za magi\u0105. I nauczka na marginesie lektury. Nawet tak wielki pisarz, jak Marquez, mo\u017ce by\u0107 politycznym idiot\u0105 i \u015blepcem moralnym, przyja\u017ani\u0105cym si\u0119 z Fidelem Castro i wspieraj\u0105cym jego re\u017cim. Sztuka \u017cyje \u017cyciem niezale\u017cnym od \u017cycia jej tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n

UCIECZKA OD WOLNO\u015aCI<\/p>\n

Wielkie odkrycie intelektualne: wolno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142am za warto\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dn\u0105, mo\u017ce mie\u0107 negatywny aspekt. Wolno\u015b\u0107 odczuwana przez ludzi jako brzemi\u0119 i odrzucana w imi\u0119 odzyskania poczucia bezpiecze\u0144stwa to by\u0142a dla mnie nowa perspektywa w postrzeganiu cz\u0142owieka i jego dziej\u00f3w. I wiele pyta\u0144 do dzi\u015b otwartych: czy cz\u0142owiek, jako gatunek dojrzeje do osi\u0105gni\u0119cia „wolno\u015bci do”, jedynej wolno\u015bci, o kt\u00f3r\u0105 warto zabiega\u0107? Opisuj\u0105c poj\u0119cie „wolno\u015bci do” Fromm wkracza na teren rozwa\u017ca\u0144 duchowych. Wskazuje drog\u0119 integralnego rozwoju wewn\u0119trznego cz\u0142owieka, drogi kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 jedyn\u0105 dla nas mo\u017cliwo\u015bci\u0105 unikni\u0119cia samozag\u0142ady. 60 lat, kt\u00f3re min\u0119\u0142y od opublikowania dzie\u0142a Fromma, potwierdzaj\u0105 z coraz wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 jego przenikliwo\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0142a\u015bnie us\u0142ysza\u0142em wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci legendarnej Ireny Kwiatkowskiej. Jeszcze kilka miesi\u0119cy temu \u015bwi\u0119towa\u0142a w Skolimowie 98. urodziny. Ale by\u0142a to ju\u017c inna, nieobecna Pani Irena, chocia\u017c po uroczysto\u015bci dowcipnie podzi\u0119kowa\u0142a wyst\u0119puj\u0105cym dla Niej artystom i go\u015bciom. Koniec legendarnej epoki ale[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6,16],"tags":[],"class_list":["post-358","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film","category-ksiazki","category-teatr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=358"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":373,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions\/373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}