{"id":3345,"date":"2017-12-02T16:54:37","date_gmt":"2017-12-02T16:54:37","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=3345"},"modified":"2017-12-02T17:16:22","modified_gmt":"2017-12-02T17:16:22","slug":"3345","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=3345","title":{"rendered":"Fallaci. Tora\u0144ska."},"content":{"rendered":"<p>To by\u0142y cztery intensywne lata. Czyta\u0142em ca\u0142\u0105 dost\u0119pn\u0105 bibliografi\u0119, przegl\u0105da\u0142em prywatne archiwa, nagrywa\u0142em rozmowy, wyrusza\u0142em w podr\u00f3\u017ce i wraca\u0142em z nich, robi\u0142em notatki, tony notatek. Kartony nadal stoj\u0105 w pracowni. Mniej wi\u0119cej w pa\u017adzierniku ubieg\u0142ego roku zacz\u0105\u0142em pisa\u0107. Rok p\u00f3\u017aniej sko\u0144czy\u0142em.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/okladka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-3348\" src=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/okladka-209x300.jpg\" alt=\"\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/okladka-209x300.jpg 209w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/okladka-370x532.jpg 370w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/okladka.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Od kilku dni moja nowa ksi\u0105\u017cka &#8222;Podw\u00f3jne \u017cycie reporterki. Fallaci. Tora\u0144ska&#8221; (Wyd. Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka) jest na rynku, a wraz z ni\u0105 urodzi\u0142 si\u0119 monodram &#8222;Oriana Fallaci. Chwila, w kt\u00f3rej umar\u0142am&#8221;, kt\u00f3ry napisa\u0142em pracuj\u0105c nad ksi\u0105\u017ck\u0105 i kt\u00f3ry wyre\u017cyserowa\u0142a i gra (r\u00f3wnie\u017c od kilku dni) w Teatrze Studio Ewa B\u0142aszczyk.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=a8LIoF09DTY&amp;t=78s\">Relacja wideo z uroczystej premiery ksi\u0105\u017cki w Teatrze Studio<\/a><\/p>\n<p>To by\u0142a wielka intelektualna przygoda &#8211; to spotkanie z dzie\u0142em i biografiami Oriany Fallaci i Teresy Tora\u0144skiej. Fallaci by\u0142a opisana. Znana jest u nas \u015bwietna biografia Cristiny De Stefano &#8222;Portret kobiety&#8221; (Wyd. Sonia Draga), a jednak chcia\u0142em na ni\u0105 spojrze\u0107 po swojemu, przefiltrowa\u0107 przez w\u0142asn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 i do\u015bwiadczenie. Chcia\u0142em te\u017c, aby pojawi\u0142y si\u0119 w ksi\u0105\u017cce rzeczy nowe. I mam poczucie, \u017ce si\u0119 pojawi\u0142y. Ka\u017cdy opisuj\u0105cy inaczej przygl\u0105da si\u0119 \u015bwiatu i ludziom, co innego uznaje za wa\u017cne. Sam uwielbiam detale &#8211; musz\u0119 wiedzie\u0107, jak wygl\u0105da\u0142a ok\u0142adka zeszytu, w kt\u00f3rym Fallaci pisa\u0142a &#8222;List do nienarodzonego dziecka&#8221;, trzyma\u0107 w r\u0119ku he\u0142m, jaki nosi\u0142a w Wietnamie, pozna\u0107 kolejne adresy, pod kt\u00f3rymi mieszka\u0142a, wysup\u0142ywa\u0107 z pami\u0119ci wielu os\u00f3b szczeg\u00f3\u0142y wydaj\u0105ce si\u0119 im niewa\u017cne.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3350\" aria-describedby=\"caption-attachment-3350\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3350\" src=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-300x169.jpg 300w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-768x432.jpg 768w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-370x208.jpg 370w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024-1040x585.jpg 1040w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2041_1024.jpg 1182w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3350\" class=\"wp-caption-text\">Z Alessandr\u0105 Ricci i Edoardo Perazzi, foto Renata de La Chapelle<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci i zrozumieniu siostrze\u0144ca Oriany Fallaci, i jej jedynego spadkobiercy, Edoardo Perazziego, mog\u0142em zobaczy\u0107 j\u0105 lepiej, wyra\u017aniej, r\u00f3wnie\u017c w kontekstach domowych, rodzinnych. Teres\u0119 Tora\u0144sk\u0105 zna\u0142em. Lubili\u015bmy si\u0119. Przeprowadzi\u0142em z ni\u0105 kilka rozm\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c t\u0119 ostatni\u0105, kt\u00f3r\u0105 ukaza\u0142a si\u0119 w mojej ksi\u0105\u017cce &#8222;Wolne&#8221; i sta\u0142a si\u0119 zawodowym credo. W kolejnej ksi\u0105\u017cce &#8222;Obecno\u015b\u0107&#8221; pr\u00f3bowa\u0142em uchwyci\u0107, co po \u015bmierci Teresy zosta\u0142o &#8211; opowiada\u0142 mi o niej m\u0105\u017c, Leszek Sankowski. A zosta\u0142o du\u017co czu\u0142o\u015bci. Nie tylko \u015blady materialne. Wraca\u0142em do ich go\u015bcinnego domu na warszawskim Zaciszu wielokrotnie. Po \u015bmierci Teresy \u017cy\u0142y jeszcze ukochane psy, a na pi\u0119trze mieszka\u0142a stuletnia mama reporterki. Przestrze\u0144 powi\u0119ksza\u0142a si\u0119 i samotnia\u0142a &#8211; odesz\u0142a Szarlota, po niej Rafcia, w ko\u0144cu odesz\u0142a te\u017c mama, &#8222;Lonia&#8221;, jak nazywali j\u0105 bliscy. Leszek zdecydowa\u0142 o sprzeda\u017cy domu. Pakowa\u0142 rodzinne archiwum, a ja ca\u0142\u0105 zim\u0119 przesiadywa\u0142em u niego i rozpakowywa\u0142em to, co zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c od\u0142o\u017cy\u0107. Pozwoli\u0142 mi zajrze\u0107 do ka\u017cdej koperty, rozwin\u0105\u0107 ka\u017cdy karteluszek. Z jednego z list\u00f3w wypad\u0142 op\u0142atek, kt\u00f3ry Lonia wys\u0142a\u0142a w drugiej po\u0142owie lat 80. do Pary\u017ca, gdzie Teresa przebywa\u0142a na emigracji (po ksi\u0105\u017cce &#8222;Oni&#8221;, ba\u0142a si\u0119 reakcji komunistycznej w\u0142adzy). Zagl\u0105da\u0142em wi\u0119c w prywatno\u015b\u0107, ale przede wszystkich chcia\u0142em zajrze\u0107 w jasno\u015b\u0107, w dusz\u0119.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka ma charakter biograficzny, ale jest te\u017c portretem wewn\u0119trznym. Ale jak wszystko, co pisz\u0119, jest te\u017c portretem czasu, epoki, w kt\u00f3rej obie reporterki \u017cy\u0142y i kt\u00f3r\u0105 stara\u0142y si\u0119 w swoich tekstach opowiedzie\u0107. W moich ksi\u0105\u017ckach czas zawsze jest r\u00f3wnorz\u0119dnym bohaterem. Nawet w takich artystycznych portretach jak &#8222;Krafft\u00f3wna w krainie czar\u00f3w&#8221;. Zawsze staram si\u0119 opowiada\u0107 fragmentami wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 histori\u0119 Polski, tym razem r\u00f3wnie\u017c \u015bwiata, bo Oriana Fallaci zd\u0105\u017cy\u0142a nale\u017ce\u0107 do antyfaszystowskiego ruchu oporu w czasie II wojny \u015bwiatowej, jako dziennikarka relacjonowa\u0142a wojny w Wietnamie, Kambod\u017cy, by\u0142a rana w Meksyku w czasie rzezi 1968 roku, pisa\u0142a o sytuacji kobiet na \u015bwiecie, podboju Kosmosu, l\u0105dowaniu cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cycu. Pisa\u0142a o partyzantach, o wojnie w Zatoce Perskiej, i wreszcie o terroryzmie. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o wielkich politycznych wywiadach, jakie przeprowadza\u0142a mi\u0119dzy 1969 a 1982 rokiem.<\/p>\n<p>Teresa Tora\u0144ska opowiada\u0142a stalinizm, zaczadzenie ideologi\u0105, komunizm, zdrad\u0119 jednych komunist\u00f3w przez innych komunist\u00f3w, wreszcie opowiada\u0142a o Polsce po 1989 roku, zostawi\u0142a te\u017c portrety emigracji paryskiej i bole\u015bniejszej emigracji Marca 1968, sama deklarowa\u0142a si\u0119 jako &#8222;pokolenie marca&#8221;. Zapisa\u0142a Onych, Mych, pokaza\u0142a jak ci My staj\u0105 si\u0119 Onymi. W ostatnich latach \u017cycia zaj\u0119\u0142a si\u0119 zapisywaniem podzia\u0142u, jaki dokona\u0142 si\u0119 w Polsce. Od pierwszego dnia rozumia\u0142a, jakie b\u0119d\u0105 dla Polski konsekwencje katastrofy pod Smole\u0144skiem. Ale zostawi\u0142a te\u017c \u015bwiadectwo dobrych uczu\u0107. W\u0142a\u015bciwie jako manifest.<br \/>\nPr\u00f3bowa\u0142em je obie zrozumie\u0107. Ich obsesja dziennikarstwa i jego jako\u015bci, ich obsesja \u017cycia i jego warto\u015bci, wzruszaj\u0105 mnie. A one same sta\u0142y si\u0119 du\u017co bli\u017csze, ni\u017c kiedy wyrusza\u0142em w t\u0119 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-3351\" src=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024-300x225.jpg 300w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024-768x576.jpg 768w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024.jpg 1024w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_2036_1024-370x278.jpg 370w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kiedy odbiera\u0142em z lotniska wsp\u00f3lnie z Magd\u0105 Zalesk\u0105 (Wyd. Pr\u00f3szy\u0144ski) Edoardo Perazziego i jego \u017con\u0119, Alessandr\u0119 Ricci, tak dla mnie go\u015bcinnych w Mediolanie, by\u0142em naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwy. Pomys\u0142, jaki mia\u0142em przed laty teraz dobiega\u0142 do szcz\u0119\u015bliwego fina\u0142u. Tego wieczora z nimi, z Leszkiem Sankowskim, Katarzyn\u0105 Kolend\u0105-Zalesk\u0105 (prowadzi\u0142a spotkanie) i Danut\u0105 Stenk\u0105 promowali\u015bmy w Teatrze Studio &#8222;Podw\u00f3jne \u017cycie reporterki. Fallaci. Tora\u0144ska&#8221;. Dwa dni p\u00f3\u017aniej uczestniczyli\u015bmy w premierze monodramu Ewy B\u0142aszczyk, kt\u00f3ra na opowie\u015b\u0107 Oriany Fallaci na\u0142o\u017cy\u0142a i swoj\u0105, osobist\u0105, intymn\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3352\" aria-describedby=\"caption-attachment-3352\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3352\" src=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024-300x300.jpg 300w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024-150x150.jpg 150w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024-768x768.jpg 768w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024-370x370.jpg 370w, https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/thumb_IMG_7255_1024.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3352\" class=\"wp-caption-text\">Z Leszkiem Sankowskim i Weronik\u0105 Wawrzkowicz (po spotkaniu promuj\u0105cym ksi\u0105\u017ck\u0119 w Faktycznym Domu Kultury), foto Magdalena Zaleska<\/figcaption><\/figure>\n<p>Teraz ksi\u0105\u017ck\u0119 oddaj\u0119 Pa\u0144stwu. Ksi\u0105\u017ck\u0119 i spektakl w Teatrze Studio. Niech sobie dobrze i d\u0142ugo \u017cyj\u0105. A ja zaczn\u0119 si\u0119 od nich oddala\u0107. I nas\u0142uchiwa\u0107. A\u017c znowu trafi\u0119 na czyj\u015b g\u0142os, kt\u00f3ry zatrzyma mnie na d\u0142u\u017cej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To by\u0142y cztery intensywne lata. Czyta\u0142em ca\u0142\u0105 dost\u0119pn\u0105 bibliografi\u0119, przegl\u0105da\u0142em prywatne archiwa, nagrywa\u0142em rozmowy, wyrusza\u0142em w podr\u00f3\u017ce i wraca\u0142em z nich, robi\u0142em notatki, tony notatek. Kartony nadal stoj\u0105 w pracowni. Mniej wi\u0119cej w pa\u017adzierniku ubieg\u0142ego roku zacz\u0105\u0142em pisa\u0107. Rok p\u00f3\u017aniej[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3345","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3345"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3356,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3345\/revisions\/3356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}