{"id":2587,"date":"2014-07-30T08:45:27","date_gmt":"2014-07-30T08:45:27","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2587"},"modified":"2014-07-30T08:55:29","modified_gmt":"2014-07-30T08:55:29","slug":"energia-tekstu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2587","title":{"rendered":"Energia tekstu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>To jest ciekawy proces, kiedy pisanie ksi\u0105\u017cki si\u0119 domyka. Bo najpierw ca\u0142ymi miesi\u0105cami wydaje si\u0119, \u017ce temat, struktura przerastaj\u0105, \u017ce forma stawia op\u00f3r, wreszcie – odnosz\u0119 to do ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142em – \u017ce bohaterka narzuca nie tylko spos\u00f3b opowiadania ale i swoj\u0105 energi\u0119. Mniej wi\u0119cej w 2009 roku, kr\u00f3tko po \u015bmierci Ireny Conti Di Mauro (kt\u00f3ra wcze\u015bniej by\u0142a dziennikark\u0105 Iren\u0105 Waniewicz i \u0142\u0105czniczk\u0105 Iren\u0105 Gelblum) zacz\u0105\u0142em zbiera\u0107 dokumentacj\u0119. To trwa\u0142o, bo Irena zadba\u0142a o to, aby \u015blady jej przesz\u0142o\u015bci zosta\u0142y wymazane. Pojecha\u0142em do Izraela, gdzie w Jerozolimie nagra\u0142em spor\u0105 rozmow\u0119 z Symch\u0105 Rotemem, legendarnym Kazikiem. W czasie wojny Irena i Kazik byli par\u0105. A po wojnie wyjechali razem do Palestyny. Irena wr\u00f3ci\u0142a do Polski zanim narodzi\u0142o si\u0119 pa\u0144stwo Izrael. Potem rozmawia\u0142em z wieloma innymi osobami, w r\u00f3\u017cnych miejscach. Jednak nie by\u0142oby tej ksi\u0105\u017cki, gdyby nie zgoda na ni\u0105 c\u00f3rki Ireny, Janki Kaempfer Louis, jej pomocy i wreszcie akceptacji dla napisanej ksi\u0105\u017cki i sposobu, w jaki ja widz\u0119 Iren\u0105 i jak j\u0105 sam opowiadam.<\/p>\n

To by\u0142 bez w\u0105tpienia najtrudniejszy tekst, nad kt\u00f3rym pracowa\u0142em. Nieustannie stawia\u0142 op\u00f3r, wymyka\u0142 si\u0119. W ostatnich miesi\u0105cach powsta\u0142y chyba trzy jego wersje. Pami\u0119tam, jak pierwszy raz wydrukowa\u0142em ca\u0142o\u015b\u0107. I sw\u00f3j nastr\u00f3j kompletnego rozbicia. Kiedy redaguj\u0119 swoje teksty, jestem wobec siebie bardzo krytyczny, nawet okrutny. Zacz\u0105\u0142em kre\u015bli\u0107 na wydruku, zmienia\u0107, skraca\u0107, dopisywa\u0107, wype\u0142nia\u0107. Po tej masakrze zacz\u0105\u0142em zmienia\u0107 kolejno\u015b\u0107 rozdzia\u0142\u00f3w. Burzy\u0107 j\u0105. Szuka\u0107 napi\u0119cia, rytmu. Zacz\u0105\u0142 te\u017c by\u0107 widoczny konflikt pomi\u0119dzy mn\u0105 a tekstem. Dalej szuka\u0142em. Pierwszy raz te\u017c ksi\u0105\u017cka nie pozwala\u0142a mi spa\u0107, budzi\u0142em si\u0119 z niepokojem, \u017ce nie b\u0119d\u0119 umia\u0142 tego opowiedzie\u0107.<\/p>\n

Powsta\u0142a druga wersja, przez chwil\u0119 my\u015bla\u0142em, \u017ce ju\u017c mam. Ale co\u015b wyskakiwa\u0142o, co\u015b nie pasowa\u0142o, nagle trafia\u0142em na wiadomo\u015bci wcze\u015bniej mi nieznane. Zn\u00f3w skr\u00f3ty, dopiski, zmiany. P\u00f3\u017aniej czytanie z Jank\u0105, c\u00f3rk\u0105 Ireny. Nigdy nie pokazuj\u0119 ksi\u0105\u017cki niegotowej, ale tu zale\u017ca\u0142o mi na opinii, na szczeg\u00f3\u0142ach spraw, kt\u00f3re zna lepiej ode mnie. Naprawd\u0119 walczy\u0142em z tym tekstem. To by\u0142o ciekawe, bo Irena najpierw – takie mia\u0142em poczucie – troch\u0119 ze mn\u0105 walczy\u0142a, ale gdzie\u015b pod koniec czu\u0142em ju\u017c tylko pomoc. Nagle same wpada\u0142y brakuj\u0105ce fragmenty. Nagle co\u015b, czego nie umia\u0142em napisa\u0107, zaczyna\u0142o si\u0119 o siebie upomina\u0107 i okazywa\u0142o si\u0119 troch\u0119 \u0142atwiejsze.<\/p>\n

Biurko na pocz\u0105tku ob\u0142o\u017cone ton\u0105 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re le\u017ca\u0142y te\u017c w stosikach pod nim, a w kartonie obok tona notatek, zaczyna\u0142o by\u0107 l\u017cejsze. Ksi\u0105\u017cki wraca\u0142y na swoje miejsca. Biurko z dnia na dzie\u0144 porz\u0105dkowa\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bciwie samo. A\u017c pewnego dnia mog\u0142em ju\u017c pozwoli\u0107 sobie na wyj\u015bcie z domu. Po raz drugi obejrza\u0142em genialn\u0105 wystaw\u0119 Gierymskiego w Muzeum Narodowym. I mam nadziej\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 raz jeszcze (jest do 10 sierpnia), bo to facet, od kt\u00f3rego mo\u017cna uczy\u0107 si\u0119 pracowito\u015bci. To, jak uczy\u0142 si\u0119 k\u0142a\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142o na obrazie, jak pracowa\u0142 nad faktur\u0105, jak nie ba\u0142 si\u0119 malowania w wielu stylach nie szukaj\u0105c na si\u0142\u0119 swoje g\u0142osu, a przecie\u017c ten g\u0142os by\u0142, jest wyra\u017any. Na niekt\u00f3rych obrazach nawet bardzo. Kilka prac, zw\u0142aszcza studi\u00f3w do obraz\u00f3w mnie powali\u0142o. Studia do obrazu ogrodowego, zwyk\u0142ej drewnianej altanki to chyba najpi\u0119kniejsze prace, jakie widzia\u0142em w \u017cyciu. Uwielbiam te\u017c, jak malowa\u0142 noc, na przyk\u0142ad przed Oper\u0105 Parysk\u0105. Gierymski nie przestawa\u0142 uczy\u0107 si\u0119, nie przestawa\u0142 \u0107wiczy\u0107. Ta wystawa jest pi\u0119kn\u0105 lekcj\u0105 szukania w\u0142asnej dykcji ale i lekcj\u0105 pracowito\u015bci. Naprawd\u0119 hipnotyzuje mnie jego poszukiwanie i nieustanne mierzenie si\u0119 z faktur\u0105, z tematem, z w\u0142asnymi mo\u017cliwo\u015bciami.<\/p>\n

Szuka\u0142em jeszcze w tek\u015bcie liter\u00f3wek, miejsc do zmiany, ale czu\u0142em, \u017ce tekst jest ju\u017c gotowy, chocia\u017c \u017cadna ksi\u0105\u017cka nie jest sko\u0144czona, zawsze mo\u017cna by j\u0105 napisa\u0107 inaczej. Po prostu czu\u0142em, \u017ce tekst jest gotowy, \u017ceby sobie ode mnie p\u00f3j\u015b\u0107. Takim wyra\u017anym znakiem by\u0142o poczucie pustki. Bo sko\u0144czy\u0142o si\u0119 tropienie, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 zestawianie znak\u00f3w, szukanie odpowiedzi, sko\u0144czy\u0142a si\u0119 walka ze sob\u0105. Troch\u0119 tak jak po premierze, wi\u0119c jak to – ju\u017c mog\u0119 co\u015b innego czyta\u0107? Mog\u0119 o czym\u015b innym my\u015ble\u0107? Zajrza\u0142em jeszcze, \u017ceby sprawdzi\u0107, co mog\u0119 poprawi\u0107, ale postanowi\u0142em wys\u0142a\u0107 Wydawcy. Przeczyta\u0142em „Co si\u0119 zdarzy\u0142o w Hotelu Gold” Grzegorza Kozery, \u015bwietny krymina\u0142 i jak na krymina\u0142 przysta\u0142o z zaskakuj\u0105c\u0105 puent\u0105. Inteligentna (i zabawna) ksi\u0105\u017cka z kradzie\u017c\u0105 w tle m.in. o rynku dzie\u0142 sztuki. Ale tak naprawd\u0119 o potrzebie blisko\u015bci i zrozumienia.<\/p>\n

Wczoraj wieczorem si\u0119gn\u0105\u0142em po „Jarmark sensacji” Egona Erwina Kischa ze wspania\u0142ym wst\u0119pem Mariusza Szczyg\u0142a. Na biurku „So\u0144ka” Ignacego Karpowicza, „W krainie czar\u00f3w” Sylwii Chutnik. – Zabieram ze sob\u0105 na tygodniowe wakacje. Potrzebuj\u0119 teraz zmieni\u0107 przestrze\u0144, przewietrzy\u0107 g\u0142ow\u0119. Rano biega\u0142em. Po raz pierwszy od dawna. To chyba znak, \u017ce ksi\u0105\u017cka „Wyb\u00f3r Ireny” ju\u017c jest.<\/p>\n

W kalendarzu dzisiaj zamieszcz\u0119 nowe terminy, a w linkach m.in. nowe recenzje „Z\u0142odziei koni”. Wracam.<\/p>\n

PS W najnowszym Zwierciadle moja rozmowa z Jadwig\u0105 Jankowsk\u0105-Cie\u015blak. Polecam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To jest ciekawy proces, kiedy pisanie ksi\u0105\u017cki si\u0119 domyka. Bo najpierw ca\u0142ymi miesi\u0105cami wydaje si\u0119, \u017ce temat, struktura przerastaj\u0105, \u017ce forma stawia op\u00f3r, wreszcie – odnosz\u0119 to do ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142em – \u017ce bohaterka narzuca nie tylko spos\u00f3b opowiadania[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,19],"tags":[],"class_list":["post-2587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki","category-obrazy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2587"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2599,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2587\/revisions\/2599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}