{"id":2421,"date":"2014-03-15T18:46:18","date_gmt":"2014-03-15T18:46:18","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2421"},"modified":"2014-03-15T18:52:21","modified_gmt":"2014-03-15T18:52:21","slug":"walizka-z-ksiazkami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2421","title":{"rendered":"walizka z ksi\u0105\u017ckami"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Wyrwa\u0142em si\u0119 z pilnego pisania i nagle oszo\u0142omienie, stosy ksi\u0105\u017cek kusz\u0105. Przed robot\u0105 zacz\u0105\u0142em „Beksi\u0144skich” Magdy Grzeba\u0142kowskiej, dzisiaj wracam do przerwanej lektury. Troch\u0119 Magdzie zazdroszcz\u0119, \u017ce w przypadku Beksi\u0144skich mia\u0142a tak\u0105 ton\u0119 materia\u0142\u00f3w, nagra\u0144 (bo np. nagrywali na ta\u015bmach dziennik rodzinny), list\u00f3w, wspomnie\u0144. Sam mam troch\u0119 list\u00f3w Zdzis\u0142awa Beksi\u0144skiego i wiem, jak s\u0105\u017cni\u015bcie pisa\u0142, ale wiem te\u017c, jak myli\u0142 tropy, jak prowokowa\u0142. Taki zachowany ogrom \u015bwiadectw jest dla dziennikarza jak sklep z zabawkami. Ale wiem te\u017c, \u017ce ogrom osza\u0142amia, \u017ce trzeba mie\u0107 konsekwencj\u0119 i wiedzie\u0107, czego si\u0119 szuka. Imponuje mi, \u017ce Magda potrafi\u0142a dotrze\u0107 do tych materia\u0142\u00f3w. Zreszt\u0105 w ksi\u0105\u017cce ujawnia troch\u0119 z warsztatu reportera, bo moim zdaniem to ksi\u0105\u017cka reporterska, nie biograficzna. Na przyk\u0142ad, kiedy dyrektor muzeum w Sanoku odmawia rozmowy o Beksi\u0144skim. To jej nie zra\u017ca. Po prostu kt\u00f3rego\u015b dnia puka do drzwi jego gabinetu, i ju\u017c jest, ju\u017c rozmawia. To wi\u0119c te\u017c ksi\u0105\u017cka o tym, jak reporter walczy o temat. Z fascynacj\u0105 przygl\u0105dam si\u0119 temu, jak Magda wchodzi w ten dziwaczny \u015bwiat autyst\u00f3w a jeszcze bardziej mnie ciekawi, jak z niego wychodzi\u0142a, czy potrafi\u0142a si\u0119 z niego otrz\u0105sn\u0105\u0107. Czytam, wi\u0119c to tylko notatka z lektury, na pewno napisz\u0119 wi\u0119cej. A lista moich zaniedba\u0144 w omawianiu ksi\u0105\u017cek ro\u015bnie.<\/p>\n

Ca\u0142kiem niedawno zachwyci\u0142a mnie nowa powie\u015b\u0107 Agnieszki Drotkiewicz „Nieszpory”, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie wychodzi. Czyta\u0142em j\u0105 w tzw. „szczotkach”. Tak mnie pewne fragmenty poruszy\u0142y, \u017ce naturalnym odruchem zacz\u0105\u0142em rozmawia\u0107 ze znajomymi re\u017cyserkami i re\u017cyserami, \u017ce „Nieszpory” to nie tylko wa\u017cna wsp\u00f3\u0142czesna powie\u015b\u0107 o ludziach, kt\u00f3rzy trac\u0105 smak i nie maj\u0105 si\u0142y przegryza\u0107, ale naprawd\u0119 ciekawy materia\u0142 na teatraln\u0105 adaptacj\u0119 – kapitalne monologi czw\u00f3rki bohater\u00f3w. Na pewno jeszcze do „Nieszpor\u00f3w” wr\u00f3c\u0119, mam ochot\u0119 przeczyta\u0107 raz jeszcze.<\/p>\n

A skoro o ksi\u0105\u017ckach, to widz\u0119 w\u0142a\u015bnie w zapowiedziach wydawnictwa Czarne, \u017ce za chwil\u0119 ju\u017c wychodzi wywiad-rzeka Dariusza Zaborka z Alicj\u0105 Gawlikowsk\u0105-\u015awierczy\u0144sk\u0105 „Czesa\u0142am ciep\u0142e kr\u00f3liki”. Bardzo na t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 czekam. Pani\u0105 Alicj\u0119 pozna\u0142em pracuj\u0105c nad ksi\u0105\u017ck\u0105 „By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o”, bo to najbli\u017csza przyjaci\u00f3\u0142ka pani prof. Joanny Penson. Opowiedzia\u0142a mi fragmenty ich wsp\u00f3lnego dramatycznego losu. By\u0142y kole\u017cankami z jednej klasy, w czasie wojny pani Alicja Gawlikowska wci\u0105gn\u0119\u0142a pani\u0105 Joann\u0119 do konspiracji, razem by\u0142y na Pawiaku (jest w mojej ksi\u0105\u017cce scena, w kt\u00f3rej obie wspominaj\u0105 pok\u00f3j na Pawiaku, kt\u00f3ry by\u0142 poczekalni\u0105, z kt\u00f3rej sz\u0142o si\u0119 na przes\u0142uchanie, pani Joanna zapami\u0119ta\u0142a go jak kino, pani Alicja jak tramwaj), potem w obozie w Ravensbruck, a potem ich los te\u017c by\u0142 podobny, bo obie zosta\u0142y lekarkami, p\u00f3\u017aniej obie zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w opozycj\u0119. Dwie wspania\u0142e, pi\u0119kne i odwa\u017cne osoby, kt\u00f3rych los i do\u015bwiadczenie zas\u0142uguj\u0105 na zapisanie, \u017ceby i kolejnym pokoleniom by\u0142y bliskie. To naprawd\u0119 jedna z lektur, na kt\u00f3re czekam.<\/p>\n

By\u0142em poruszony i szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce pani Alicja Gawlikowska przysz\u0142a na warszawsk\u0105 promocj\u0119 „By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o” w Faktycznym Domu Kultury. Spotkania (i wypowiedzi pani Gawlikowskiej) mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 tutaj:<\/p>\n

D\u017awi\u0119ki ze spotka\u0144 IR<\/a><\/p>\n

Dzisiaj odwa\u017cy\u0142em si\u0119 jednak wys\u0142a\u0107 do Nowego Jorku e-mail z pro\u015bb\u0105 o wywiad do pewnej bardzo dla mnie wa\u017cnej artystki. Nosi\u0142em si\u0119 z zamiarem kilka tygodni, je\u015bli nie d\u0142u\u017cej. Pomy\u015bla\u0142em jednak, \u017ce przynajmniej nie b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 sobie zarzuci\u0107, \u017ce nie spr\u00f3bowa\u0142em. Odwa\u017cy\u0142em si\u0119, kiedy wczoraj, czytaj\u0105c wywiad z prof. Barbar\u0105 Osterloff o Arnoldzie Szyfmanie, za\u0142o\u017cycielu Teatru Polskiego, trafi\u0142em na takie jego zdanie: „Od wczesnej m\u0142odo\u015bci by\u0142o dominuj\u0105cym rysem mego charakteru nie rezygnowa\u0107 z niczego, co by\u0142o mo\u017cliwe do osi\u0105gni\u0119cia”.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie mnie tu nie chodzi o osi\u0105gni\u0119cie, ale jednak, \u017ceby pr\u00f3bowa\u0107 robi\u0107, co si\u0119 chce. Jak m\u00f3wi\u0142 Woody Allen, jak mu proponowali re\u017cyseri\u0119 opery w Waszyngtonie: „Tak! Jeszcze nigdy brak kompetencji nie powstrzyma\u0142 mnie przed zaanga\u017cowaniem si\u0119 z entuzjazmem”.<\/p>\n

Dzisiaj w „Gazecie \u015awi\u0105tecznej” wywiad Donaty Subbotko z Jerzym Trel\u0105, kapitalny wywiad. Legendarny aktor z otwart\u0105 g\u0142ow\u0105, kt\u00f3ry nie ma w sobie z\u0142o\u015bci na \u015bwiat, i kt\u00f3ry jest tak pi\u0119knie pogodzony z rzeczywisto\u015bci\u0105, nawet je\u015bli to nie jest jego rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ry wierzy w idea\u0142y, a odej\u015bcie ze Starego Teatru t\u0142umaczy lojalno\u015bci\u0105 wobec przyja\u017ani i dawnej pracy z Konradem Swinarskim. Chcia\u0142oby si\u0119 gar\u015bciami ten tekst cytowa\u0107. Mocne s\u0142owa: „Ko\u0144czy si\u0119 epoka mojego bycia w teatrze, kontaktu z lud\u017ami, kt\u00f3rych nie ma, wi\u0119kszo\u015b\u0107 odesz\u0142a. Zesp\u00f3\u0142 tworzy si\u0119 nie tylko na scenie. To te\u017c relacje prywatne, praca przenosi si\u0119 na \u017cycie, \u017cycie na teatr. Czujemy, \u017ce jeste\u015bmy sobie potrzebni. Mam to poza sob\u0105 od pewnego czasu. Ale mo\u017ce podchodz\u0119 do tego ze zbyt wielkim sentymentem, mo\u017ce powinno si\u0119 l\u017cej traktowa\u0107 t\u0119 walizk\u0119 spakowan\u0105”.<\/p>\n

Jerzy Trela w tej rozmowie opowiada o rodzicach (scena pogrzebu ojca jak z Felliniego), o swojej wierze w teatr. Kilkakrotnie m\u00f3wi, \u017ce teatr by\u0142 najwa\u017cniejszy. M\u00f3wi szczerze o swojej przynale\u017cno\u015bci do partii, o tym jak pr\u00f3bowa\u0142 go naprawi\u0107 Marian Kociniak: „Dr\u0119czy\u0142, bo \u017cyczy\u0142 mi dobrze, szanujemy si\u0119 wzajemnie. M\u00f3wi\u0142, \u017cebym si\u0119 odpierdoli\u0142 od tej ca\u0142ej partii”. W og\u00f3le bardzo to jest szczera i m\u0105dra rozmowa z cz\u0142owiekiem i artyst\u0105, kt\u00f3ry jest klas\u0105 sam\u0105 w sobie. Kiedy odchodzi\u0142 ze Starego Teatru, ostatniego dnia, kiedy przyszed\u0142 po swoje rzeczy spotka\u0142 na korytarzu dyrektora Jana Klat\u0119: „Powiedzia\u0142em mu dzie\u0144 dobry. Odpowiedzia\u0142. Tyle”. Tak odby\u0142o si\u0119 podzi\u0119kowanie wielkiemu aktorowi za wsp\u00f3\u0142tworzenie tego teatru.<\/p>\n

„Jestem przeciwny ingerencji polityk\u00f3w w sztuk\u0119. Oni powinni j\u0105 tylko wspiera\u0107” – m\u00f3wi. I jeszcze jeden fragment: „Przypomnia\u0142em sobie s\u0142owa \u017beromskiego po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Polski w 1918 roku, wiele m\u00f3wi\u0105ce o naszym narodzie, historii. \u017beromski pisa\u0142 o lenistwie ducha Polski<\/em> – \u017ce w niewoli czy niebezpiecze\u0144stwie potrafimy si\u0119 konsolidowa\u0107, sta\u0107 rami\u0119 w rami\u0119, wspiera\u0107, a wolno\u015b\u0107 wyzwala w nas z\u0142e instynkty. I \u017ce po odzyskaniu wolno\u015bci, jak po spuszczeniu w\u00f3d stawu, ujrzeli\u015bmy obmierz\u0142e rojowisko gad\u00f3w i p\u0142az\u00f3w<\/em>. Co\u015b w tym okrutnego jest. I prawdziwego.<\/p>\n

\u017be nie potrafimy by\u0107 wolni?<\/strong><\/p>\n

– Gorzej. Bywamy obrzydliwi.<\/p>\n

Tak pan dzisiaj my\u015bli o Polsce?<\/strong><\/p>\n

– Jak mam my\u015ble\u0107? \u0179le? Znam wielu szlachetnych ludzi. Polska pi\u0119knieje. M\u00f3wi\u0119 tylko, \u017ce jeste\u015bmy na to podatni – to prosz\u0119 sobie zanotowa\u0107”.<\/p>\n

Naprawd\u0119. Lektura konieczna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyrwa\u0142em si\u0119 z pilnego pisania i nagle oszo\u0142omienie, stosy ksi\u0105\u017cek kusz\u0105. Przed robot\u0105 zacz\u0105\u0142em „Beksi\u0144skich” Magdy Grzeba\u0142kowskiej, dzisiaj wracam do przerwanej lektury. Troch\u0119 Magdzie zazdroszcz\u0119, \u017ce w przypadku Beksi\u0144skich mia\u0142a tak\u0105 ton\u0119 materia\u0142\u00f3w, nagra\u0144 (bo np. nagrywali na ta\u015bmach dziennik[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6,16],"tags":[],"class_list":["post-2421","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film","category-ksiazki","category-teatr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2421"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2428,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2421\/revisions\/2428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}