{"id":2399,"date":"2014-03-05T14:15:47","date_gmt":"2014-03-05T14:15:47","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2399"},"modified":"2014-03-05T14:22:36","modified_gmt":"2014-03-05T14:22:36","slug":"tajemnica-filomeny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2399","title":{"rendered":"Tajemnica Filomeny"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Do obejrzenia tego filmu zach\u0119ci\u0142a mnie pani profesor Joanna Penson, bohaterka mojej ksi\u0105\u017cki „By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o”. Napisa\u0142a mi m.in.: „S\u0105 tam momenty przypominaj\u0105ce nasze wzajemne zmagania”. Relacja bohater tekstu, czy bohater ksi\u0105\u017cki-autor to w\u0142a\u015bciwie temat-rzeka. Zw\u0142aszcza, je\u017celi dotyka si\u0119 spraw trudnych, bywa nie zawsze zabli\u017anionych, czasem tajemnic, je\u017celi dotyka si\u0119 b\u00f3lu, strachu czy wstydu. Ile i co ma prawo napisa\u0107 dziennikarz? To te\u017c temat na oddzieln\u0105 rozpraw\u0119. Ale prawd\u0105 jest, \u017ce je\u015bli rozmowa, tekst pisany o kim\u015b \u017cyj\u0105cym maj\u0105 by\u0107 dobre musz\u0105 dawa\u0107 co\u015b obu stronom. Najlepiej, kiedy bohater dowiaduje si\u0119 czego\u015b o sobie, co\u015b sobie u\u015bwiadamia i kiedy dziennikarz r\u00f3wnie\u017c dowiaduje si\u0119 czego\u015b o sobie, mo\u017ce jako\u015b si\u0119 zmienia, na co\u015b otwiera. Troch\u0119 z relacji z pani\u0105 prof. Joann\u0105 Penson opisa\u0142em w naszej ksi\u0105\u017cce. Nie by\u0142o \u0142atwo. Ale te\u017c nie mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo, kiedy kto\u015b opowiada swoje \u017cycie wiedz\u0105c, \u017ce dla nas, dziennikarzy i autor\u00f3w to cz\u0119\u015b\u0107 pracy. Nie znamy si\u0119, a musimy wzajemnie obdarzy\u0107 zaufaniem. I Filomena te\u017c mia\u0142a ochot\u0119 zwolni\u0107 kilka razy autora tekstu o sobie. Jednak mam poczucie, \u017ce bardzo d\u0142ugo widzia\u0142 w Filomenie jedynie temat. I ma\u0142o by\u0142 empatyczny.<\/p>\n

Teraz ju\u017c jasne jest, \u017ce tematem jest „Tajemnica Filomeny” w re\u017c. Stephena Frearsa (autora „Niebezpiecznych zwi\u0105zk\u00f3w” czy „Kr\u00f3lowej”) z fenomenaln\u0105 Judi Dench, o kt\u00f3rej te\u017c nale\u017ca\u0142oby napisa\u0107 oddzielnie, bo kino zawdzi\u0119cza jej tyle niejednoznacznych, wspania\u0142ych r\u00f3l (dla mnie te najwa\u017cniejsze wykreowa\u0142a w filmach „Iris” i „Lawendowe wzg\u00f3rza”, ale uwielbiam te\u017c jej mniejsze role w filmach r\u00f3\u017cnego kalibru, od „Herbatki z Mussolinim” przez „Czekolad\u0119” po „M\u00f3j tydzie\u0144 z Marilyn”). C\u00f3\u017c to za niezawodna, charyzmatyczna aktorka. W „Tajemnicy Filomeny”, gdzie gra tytu\u0142ow\u0105 rol\u0119, nie mo\u017cna oderwa\u0107 od niej oczu. Jej spos\u00f3b m\u00f3wienia, \u015bmiech i zarazem pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 emocji, katolicki wstyd z absolutnym brakiem pruderii w m\u00f3wieniu o seksie, jakby ca\u0142y czas balansowa\u0142a na granicy. Jednej sceny nie gra jednoznacznie. A ta, w kt\u00f3rej na w\u00f3zku wioz\u0105cym j\u0105 przez lotnisko opowiada tre\u015b\u0107 Harlekina, no mistrzostwo. Bardziej jednoznaczny jest Steve Coogan jako dziennikarz i doradca rz\u0105dowy, tak\u017ce rzecznik Martin Sixsmith, niesympatyczny bufon szukaj\u0105cy dla siebie tematu. Ale i on zmieni si\u0119 pod wp\u0142ywem Filomeny, i w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy by si\u0119 zmieni\u0142, bo jej historia, jej \u017cycie przypomina antyczn\u0105 tragedi\u0119.<\/p>\n

Pochodz\u0105ca z katolickiej irlandzkiej rodziny, kiedy jako dziewczyna zasz\u0142a w ci\u0105\u017c\u0119, zosta\u0142a oddana pod edukacj\u0119 si\u00f3str zakonnych, poza jedn\u0105, w\u0142a\u015bciwie bezwzgl\u0119dnych i utwierdzaj\u0105cych dziewczyny znajduj\u0105ce si\u0119 pod ich opiek\u0105, \u017ce dopu\u015bci\u0142y si\u0119 strasznego grzechu, kt\u00f3rego nigdy nie odpokutuj\u0105. Wiele bardzo m\u0142odych dziewcz\u0105t (w tym czternastoletnia) umiera w klasztorze w czasie porodu. Siostra prze\u0142o\u017cona w przypadku komplikacji nie chce interwencji medycznych – niech cierpi\u0105, skoro grzeszy\u0142y, a jak umr\u0105, znaczy B\u00f3g tak chcia\u0142. Cmentarz przyklasztorny powi\u0119ksza si\u0119.<\/p>\n

Filomena rodzi syna. Przez ca\u0142e dnie ci\u0119\u017cko pracuje w pralni, z dzieckiem mo\u017ce sp\u0119dzi\u0107 godzin\u0119 dziennie. Poruszaj\u0105ca scena, w kt\u00f3rej m\u0142ode matki tu\u017c po sko\u0144czonej pracy biegn\u0105 co tchu zobaczy\u0107 si\u0119 z dzie\u0107mi a nadzoruj\u0105ca je zakonnica, krzyczy, \u017ceby sz\u0142y wolno. Wpadaj\u0105 w obj\u0119cia dzieci, kt\u00f3re a\u017c nie mog\u0142y si\u0119 doczeka\u0107. Jednak szybko okazuje si\u0119, \u017ce klasztor sprzedaje dzieci do adopcji ameryka\u0144skim rodzicom. I tu zaczyna si\u0119 wielka tragedia Filomeny. Pewnego dnia przyje\u017cd\u017ca do klasztoru elegancka para eleganckim autem odebra\u0107 dziewczynk\u0119, kt\u00f3r\u0105 zaadaptuj\u0105, a poniewa\u017c syn Filomeny traktuje t\u0119 dziewczynk\u0119 jak siostr\u0119, s\u0105 w\u0142a\u015bciwie nieroz\u0142\u0105czni, i on zostaje zabrany. Na oczach Filomeny, kt\u00f3ra nic nie mo\u017ce zrobi\u0107.<\/p>\n

Lata mijaj\u0105. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Nikomu o tym nie m\u00f3wi\u0142a. W urodziny syna \u015bciskaj\u0105c jego jedyn\u0105 fotografi\u0119 postanawia wyjawi\u0107 sekret swojej c\u00f3rce. Sprawy zaczynaj\u0105 dzia\u0107 si\u0119 b\u0142yskawicznie. C\u00f3rka Filomeny poznaje przez przypadek Martina Sixmitha, rzecznika rz\u0105du, dziennikarza, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie straci\u0142 prac\u0119. Nie bez wahania i w\u0105tpliwo\u015bci podejmie temat. Zaczn\u0105 poszukiwania. Nie, nie b\u0119d\u0119 streszcza\u0142 filmu, nie powiem, czy Filomena odnajdzie syna. Powiem tylko, \u017ce jej przypadek to w\u0142a\u015bciwie wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Do dzisiaj matki, kt\u00f3re by\u0142y w klasztorze i kt\u00f3rym odbierano dzieci „sprzedaj\u0105c” je zagranic\u0119 szukaj\u0105. Wielki wstyd, nawet powinienem napisa\u0107 ha\u0144ba ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Irlandii, kt\u00f3ry si\u0119 tego procederu dopu\u015bci\u0142. Tamte siostry ju\u017c pomar\u0142y albo s\u0105 staruszkami, ale – co pokazuje film – nie wstydz\u0105 si\u0119 niczego, nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, jedna z nich, Hildegarda krzyczy pod adresem Filomeny, s\u0142ysz\u0105c postawione sobie zarzuty: „To ona dopu\u015bci\u0142a si\u0119 tego \u015bwi\u0144stwa, tego strasznego grzechu”. Bo ofiar w ko\u015bciele katolickim nie ma, s\u0105 grzesznicy, ci, kt\u00f3rzy sami si\u0119 pchaj\u0105 w grzech, kt\u00f3rzy prowokuj\u0105. – M\u00f3wi\u0119 oczywi\u015bcie o perspektywie pokazanej w „Tajemnicy Filomeny”.<\/p>\n

Cmentarz przyklasztorny zarasta bluszczem. Nawet nikt nie dba o pami\u0119\u0107 kobiet i dziewczyn, kt\u00f3re zmar\u0142y w czasie po\u0142ogu. Historia Filomeny zatoczy kr\u0105g. Wr\u00f3ci do punktu wyj\u015bcia. A ona sama znosi swoj\u0105 tragedi\u0119 z wielk\u0105 si\u0142\u0105 i godno\u015bci\u0105, jest jak Matka Courage. \u017by\u0142a w wielkim b\u00f3lu i chyba w osamotnieniu. Prze\u017cy\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 tragedi\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 matk\u0119. Ale przecie\u017c \u017cyje dalej. Dlatego przebacza. I jest to najtrudniejsze, co mo\u017ce zrobi\u0107.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do obejrzenia tego filmu zach\u0119ci\u0142a mnie pani profesor Joanna Penson, bohaterka mojej ksi\u0105\u017cki „By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o”. Napisa\u0142a mi m.in.: „S\u0105 tam momenty przypominaj\u0105ce nasze wzajemne zmagania”. Relacja bohater tekstu, czy bohater ksi\u0105\u017cki-autor to w\u0142a\u015bciwie temat-rzeka. Zw\u0142aszcza, je\u017celi dotyka si\u0119 spraw[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6],"tags":[],"class_list":["post-2399","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2399"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2406,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399\/revisions\/2406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}