{"id":2024,"date":"2013-09-26T13:21:44","date_gmt":"2013-09-26T13:21:44","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2024"},"modified":"2013-09-26T13:30:50","modified_gmt":"2013-09-26T13:30:50","slug":"bylo-wiec-jest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=2024","title":{"rendered":"By\u0142o, wi\u0119c jest"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>To jest zawsze dosy\u0107 od\u015bwi\u0119tne. Dzie\u0144, kiedy ksi\u0105\u017cka wychodzi z drukarni. Kiedy staje si\u0119 fizycznie. A za chwil\u0119 pow\u0119druje do czytelnik\u00f3w. Moment pierwszego spotkania autora z ksi\u0105\u017ck\u0105, wydrukowan\u0105, pachn\u0105c\u0105 papierem. Zagl\u0105dam do niej. Odk\u0142adam. Le\u017cy sobie od\u015bwi\u0119tnie. Zagl\u0105dam. Oswajam si\u0119. Jest.<\/p>\n

„By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o. Joanna Penson – dziewczyna z Ravensbruck, kobieta Solidarno\u015bci, lekarka Wa\u0142\u0119sy” to wa\u017cna dla mnie ksi\u0105\u017cka. Z wielu powod\u00f3w. Pojawi\u0142a si\u0119 niespodziewanie. Pojecha\u0142em do Gda\u0144ska na rozmow\u0119 z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105 dla „Zwierciad\u0142a” i pozna\u0142em wtedy pani\u0105 prof. Joann\u0119 Muszkowsk\u0105-Penson. Umawia\u0142a mnie na t\u0119 rozmow\u0119. By\u0142a na niej. Jeszcze tego samego dnia zapyta\u0142em, czy zgodzi\u0142aby si\u0119 na ksi\u0105\u017ck\u0119 o sobie. Nie zgodzi\u0142a si\u0119 oczywi\u015bcie. I d\u0142ugo jeszcze si\u0119 nie zgadza\u0142a. Ale czu\u0142em, w\u00f3wczas jeszcze nie znaj\u0105c jej biografii, \u017ce jej \u017cycie to jest Temat.<\/p>\n

A potem zacz\u0119li\u015bmy rozmawia\u0107. Dzi\u015b mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nigdy dot\u0105d nie trafi\u0142em na tak fascynuj\u0105c\u0105 posta\u0107 – opowie\u015b\u0107 – biografi\u0119 – osobowo\u015b\u0107. Rozmowy z pani\u0105 prof. Joann\u0105 Penson to chyba dot\u0105d najciekawsza moja zawodowa przygoda. Nasza rozmowa jest iskrz\u0105ca, bo pani profesor w og\u00f3le tej ksi\u0105\u017cki nie chcia\u0142a, co zreszt\u0105 zapisa\u0142em. Odwo\u0142ywa\u0142a mnie z tej pracy kilka razy, dzwoni\u0142a do mnie zaskoczona, \u017ce nadal jestem w Gda\u0144sku i nie wr\u00f3ci\u0142em do Warszawy, mimo to by\u0142em przekonany, \u017ce ksi\u0105\u017cka o jej \u017cyciu jest konieczna.
\nJej niezwyk\u0142a relacja z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105, troch\u0119 jak relacja matki i syna bardzo mnie porusza. Rozmawiaj\u0105, spieraj\u0105 si\u0119, cz\u0119sto maj\u0105 odmienne pogl\u0105dy na wiele spraw. Pani Profesor wie, \u017ce „Szef” – jak nazywa Wa\u0142\u0119s\u0119 – nie zmieni zdania pod wp\u0142ywem jej argumentacji. M\u00f3wi w naszej ksi\u0105\u017cce: „Ja ju\u017c za d\u0142ugo \u017cyj\u0119, za du\u017co widz\u0119, za wiele wcze\u015bniej widzia\u0142am, \u017ceby my\u015ble\u0107, \u017ce mo\u017cna kogokolwiek zmieni\u0107. Naprawd\u0119 staram si\u0119 zrozumie\u0107 r\u00f3\u017cne punkty widzenia i sposoby na \u017cycie. Przecie\u017c nie mog\u0119 m\u00f3wi\u0107: to ja mam racj\u0119, bo jestem d\u0142ugowieczna”.\u00a0 Ta ksi\u0105\u017cka, w kt\u00f3rej pani prof. Joann Penson opowiada swoje \u017cycie, niech\u0119tnie zreszt\u0105, jest jej g\u0142osem w sprawie Lecha Wa\u0142\u0119sy. Uwa\u017ca, \u017ce najwa\u017cniejsze, co ma do zrobienia w \u017cyciu, to „obroni\u0107 Lecha”, a nie m\u00f3wi\u0107 o sobie<\/p>\n

Wielokrotnie te rozmowy by\u0142y dla mnie poruszaj\u0105ce, nie m\u00f3wi\u0119 tylko o scenach z Pawiaka czy obozu Ravensbruck, kt\u00f3re pani profesor mi opowiedzia\u0142a. Jestem jej wdzi\u0119czny za to, \u017ce opowiedzia\u0142a o swojej codziennej walce ze staro\u015bci\u0105, o swojej filozofii \u017cyciowej, o tym, co najwa\u017cniejsze. Tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki pochodzi z wiersza Wis\u0142awy Szymborskiej, ukochanej poetki. I oddaje w\u0142a\u015bciwie temat naszej ksi\u0105\u017cki – \u017cycia podzielonego na rozdzia\u0142y, kt\u00f3re ogl\u0105dane z perspektywy wydaj\u0105 si\u0119 oddzielne, zamkni\u0119te. By\u0142o, wi\u0119c min\u0119\u0142o. Ale je\u015bli min\u0119\u0142o, to znaczy te\u017c, \u017ce by\u0142o. \u017be jest „Zapisane” – parafrazuj\u0105c tytu\u0142 najnowszego tomiku wierszy Julii Hartwig.<\/p>\n

Na kartach ksi\u0105\u017cki przewijaj\u0105 si\u0119 postaci, z kt\u00f3rymi los zetkn\u0105\u0142 pani\u0105 profesor Penson. Jest Czes\u0142awa Okni\u0144ska, Alina Margolis, Pola Gojawiczy\u0144ska, Margaret Thatcher, Francois Mitterrand, Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski, Artur Rubinstein… Niezwyk\u0142e, bogate, pi\u0119kne \u017cycie.<\/p>\n

To by\u0142a wa\u017cna ksi\u0105\u017cka, bo wpad\u0142em w ni\u0105 po \u015bmierci Agaty. To Agata zazwyczaj przywozi\u0142a mi od wydawc\u00f3w pierwsze egzemplarze ksi\u0105\u017cki. By\u0142a t\u0105, kt\u00f3ra robi\u0142a mi z tych egzemplarzy prezent.<\/p>\n

Kr\u00f3tko po pogrzebie wyjecha\u0142em do Gda\u0144ska, do wynaj\u0119tego przez PWN, wydawc\u0119 naszej ksi\u0105\u017cki, mieszkania, do kt\u00f3rego my\u015bl\u0105 ch\u0119tnie wracam. Na zewn\u0105trz, mimo wiosny by\u0142o potwornie zimno, wci\u0105\u017c jeszcze \u015bnieg. Na pocz\u0105tku by\u0142em wyrwany z kontekstu, w innej rzeczywisto\u015bci, rozmowy te\u017c nam nie sz\u0142y. Pocz\u0105tek by\u0142 trudny, ale zawsze to, co trudne wydaje si\u0119 potem wa\u017cne. I tak jest. Ta ksi\u0105\u017cka musia\u0142a powsta\u0107. Jestem o tym przekonany. I jestem szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce ju\u017c jest. Dobrej lektury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To jest zawsze dosy\u0107 od\u015bwi\u0119tne. Dzie\u0144, kiedy ksi\u0105\u017cka wychodzi z drukarni. Kiedy staje si\u0119 fizycznie. A za chwil\u0119 pow\u0119druje do czytelnik\u00f3w. Moment pierwszego spotkania autora z ksi\u0105\u017ck\u0105, wydrukowan\u0105, pachn\u0105c\u0105 papierem. Zagl\u0105dam do niej. Odk\u0142adam. Le\u017cy sobie od\u015bwi\u0119tnie. Zagl\u0105dam. Oswajam si\u0119.[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-2024","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2024"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2032,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2024\/revisions\/2032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}