{"id":1900,"date":"2013-07-22T14:43:02","date_gmt":"2013-07-22T14:43:02","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1900"},"modified":"2013-07-22T14:50:37","modified_gmt":"2013-07-22T14:50:37","slug":"milosc-w-cieniu-polityki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1900","title":{"rendered":"Mi\u0142o\u015b\u0107 w cieniu polityki"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Kiedy chodzi\u0142em do liceum, w rodzinnym Starogardzie, ogl\u0105da\u0142em z zainteresowaniem ale i podziwem polityczne i spo\u0142eczne debaty w TVP Gda\u0144sk, rzetelne, profesjonalne, s\u0142owem kto\u015b, kto mia\u0142 w planach dziennikarstwo, mia\u0142 si\u0119 komu przygl\u0105da\u0107. W\u015br\u00f3d dziennikarzy, jakich zna\u0142em z gda\u0144skiej telewizji zdecydowanie ulubi\u0142em sobie ostr\u0105 (tak pami\u0119tam z tego czasu) i bezkompromisow\u0105 w rozmowach Barbar\u0119 Szczepu\u0142\u0119 (kt\u00f3ra zreszt\u0105 by\u0142a na jednym roku z Teres\u0105 Tora\u0144sk\u0105, od Teresy wiem, \u017ce na studiach mieszka\u0142y w jednym pokoju), Marka Ponikowskiego (z jego programem „Gda\u0144sk dywanik”) i Janusza Trusa, kt\u00f3ry zrobi\u0142 fenomenalny cykl rozm\u00f3w z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105 – na rybach (mam zreszt\u0105 nadziej\u0119, \u017ce te wywiady wyjd\u0105 na dvd albo kto\u015b je spisze i wyda taki zbi\u00f3r jako ksi\u0105\u017ck\u0119).<\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie niedawno ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Barbary Szczepu\u0142y „Alina Pienkowska. Mi\u0142o\u015b\u0107 w cieniu polityki”, biograficzna opowie\u015b\u0107 o wa\u017cnej dzia\u0142aczce „Solidarno\u015bci”, wiecznej opozycjonistce, a prywatnie \u017conie Bogdana Borusewicza. Alina Pienkowska jest jedn\u0105 z najszlachetniejszych postaci tamtego czasu. Jej zas\u0142ugi s\u0105 ogromne. A\u017c dziwne, \u017ce dot\u0105d nikt nie napisa\u0142 jej biografii. Ksi\u0105\u017cka Barbary Szczepu\u0142y to wi\u0119cej ni\u017c opowie\u015b\u0107 biograficzna, oddaje g\u0142os kobietom tamtego czasu, nie tylko Pienkowskiej. Pokazuje dzia\u0142aczki z lokalnych \u015brodowisk, kt\u00f3re cho\u0107 nie by\u0142y w „Solidarno\u015bci” na pierwszej linii, to przecie\u017c budowa\u0142y ten ruch dziesi\u0119ciu milion\u00f3w, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej odmieni\u0142 Polsk\u0119. W\u015br\u00f3d nich, co dla mnie ciekawe, r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142aczki z mojego miasta, Starogardu Gda\u0144skiego, mi\u0119dzy nimi Jolanta Szostek, internowana z Pienkowsk\u0105, Joanna Gwiazd\u0105 i Ann\u0105 Walentynowicz w Go\u0142dapi, przewodnicz\u0105ca „Solidarno\u015bci” ze starogardzkiej „Polfy”.<\/p>\n

Skonstruowana jest „Mi\u0142o\u015b\u0107 w cieniu polityki” w\u0142a\u015bciwie jak powie\u015b\u0107, zreszt\u0105 sensacyjne miejscami \u017cycie Pienkowskiej jest doskona\u0142ym na to materia\u0142em. Wiele scen wymyka si\u0119 reporterskiemu opisowi maj\u0105c wysok\u0105 warto\u015b\u0107 literack\u0105. Zreszt\u0105 dzisiaj w\u0142a\u015bciwie ju\u017c nie powinno si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o gatunkach. Jak napisa\u0142 ostatnio jeden z krytyk\u00f3w po obejrzeniu wybitnego filmu Bartka Konopki „Sztuka znikania”: „nie pytajmy, czy to jest dokument”. Ostatnia scena biografii Pienkowskiej w\u0142a\u015bciwie odrywa ten tekst od ziemi i unosi wysoko, ponad szczyt wzg\u00f3rza. Jest mocna i przejmuj\u0105ca. Prawdziwa literatura.<\/p>\n

Zbudowa\u0142a Barbara Szczepu\u0142a t\u0119 opowie\u015b\u0107 na s\u0142owach Eklezjasty, rozpina histori\u0119 Pienkowskiej i jej epoki mi\u0119dzy czasem rodzenia i czasem \u015bmierci, mi\u0119dzy czasem szukania i czasem tracenia, mi\u0119dzy czasem wojny i czasem pokoju. Teraz, po lekturze tej ksi\u0105\u017cki mam poczucie, \u017ce to by\u0142 najlepszy spos\u00f3b na pokazanie jej \u017cycia, kt\u00f3rego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a niedozwolona. Opozycjonistka tej miary co Pienkowska w\u0142a\u015bciwie nie mog\u0142a bra\u0107 \u015blubu i nie mog\u0142a rodzi\u0107, jakby to w jej \u017cyciu najpe\u0142niej objawia\u0142 si\u0119 „Rok 1984” Orwella. Wstrz\u0105saj\u0105ce sceny porodu, na kt\u00f3ry nie by\u0142o zgody w\u0142adz, a tak\u017ce potajemne dogl\u0105danie gor\u0105czkuj\u0105cej Pienkowskiej, kt\u00f3ra sama by\u0142a przecie\u017c piel\u0119gniark\u0105 i nios\u0142a innym pomoc. Wstrz\u0105saj\u0105ce fragmenty list\u00f3w Pienkowskiej i Bogdana Borusewicza, z czas\u00f3w ukrywania si\u0119, internowania, wi\u0119zienia. Wdzieraj\u0105ca si\u0119 w histori\u0119 „Solidarno\u015bci” intymno\u015b\u0107: „Jest jeszcze jeden moment w moim codziennym \u017cyciu, kiedy regularnie wspominam Ciebie, ot\u00f3\u017c jest to chwila, kiedy odsuwam rano zas\u0142ony. Oceniam w\u00f3wczas pogod\u0119 i zastanawiam si\u0119, co by\u015bmy tego dnia robili, gdyby\u015bmy byli razem. I w tym momencie przewa\u017cnie troch\u0119 p\u0142acz\u0119. M\u00f3j ukochany, Twoje listy rozja\u015bniaj\u0105 ka\u017cdy m\u00f3j dzie\u0144… My\u015bl\u0119 o Tobie niemal bez przerwy… Rozmawiam z Tob\u0105…” i z innego listu: „Pisz\u0119 ten list w dniu moich imienin. (…) Wyobra\u017cam sobie, \u017ce zrywasz dla mnie polne kwiaty na \u0142\u0105ce. Chcia\u0142abym, \u017ceby\u015b mnie porwa\u0142 gdzie\u015b do lasu na poziomki, kt\u00f3re pewnie ju\u017c dojrzewaj\u0105. Nie mam odwagi chodzi\u0107 sama do miejsc, w kt\u00f3rych bywali\u015bmy razem”.<\/p>\n

Tworzy Barbara Szczepu\u0142a wielowymiarowy portret ludzi i czasu. Nie tylko historyczny, polityczny i spo\u0142eczny, r\u00f3wnie\u017c psychologiczny.<\/p>\n

„Dom nad porami roku, dom dzieci zwierz\u0105t i jab\u0142ek<\/em> – jak pisa\u0142 Herbert. W\u0142asny k\u0105t, w kt\u00f3rym jest ciep\u0142o i bezpiecznie. W kt\u00f3rym nie ma pods\u0142uch\u00f3w, do kt\u00f3rego nie wpada bezpieka i nie wyci\u0105ga bielizny z szuflad, nie zagl\u0105da pod \u0142\u00f3\u017cka i nie zabiera ksi\u0105\u017cek z ulubionymi wierszami, nie straszy dzieci. Po latach bezdomno\u015bci; latach sp\u0119dzonych w cztery osoby w mieszkaniu przypominaj\u0105cym przedzia\u0142 kolejowy; po latach przepychania si\u0119, kto pierwszy do \u0142azienki, czemu ten tapczan jeszcze nie z\u0142o\u017cony, trzeba sprz\u0105tn\u0105\u0107 ksi\u0105\u017cki i zeszyty ze sto\u0142u, bo zaraz b\u0119dzie obiad; po latach tu\u0142ania si\u0119 po obcych mieszkaniach, gotowania w cudzych kuchniach, ukrywania si\u0119, uciekania, przebierania, zacierania \u015blad\u00f3w, b\u0119dzie dom jak ze sn\u00f3w(…) Osoba z syndromem falowca musi si\u0119 uczy\u0107 oswajania przestrzeni, by nie ba\u0107 si\u0119 pomieszczenia wi\u0119kszego od windy. To nie jest \u0142atwe. Wn\u0119trze domu, w kt\u00f3rym mieszkaj\u0105 ludzie z t\u0105 przypad\u0142o\u015bci\u0105, powinno mie\u0107 indywidualny design, nie mo\u017ce by\u0107 podobne do stu innych mieszka\u0144”.<\/p>\n

Wi\u0119c odwaga, bezkompromisowo\u015b\u0107, walka, kryj\u00f3wki, maskarady, perfidia esbecji pr\u00f3buj\u0105cej zniszczy\u0107 nawet to, co intymne, \u0142amanie ludzi i \u017cyciorys\u00f3w, wreszcie wolno\u015b\u0107, polityka, g\u0142os „Solidarno\u015bci” rozpadaj\u0105cy si\u0119 na wiele, sk\u0142\u00f3conych, zepchni\u0119cie na margines, choroby, cierpienie, \u015bwiadomo\u015b\u0107 bliskiej \u015bmierci i praca do ko\u0144ca, kt\u00f3ra wymierza czas umierania.<\/p>\n

W kt\u00f3rym\u015b miejscu kto\u015b wspomina Pienkowsk\u0105 kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 okre\u015blaj\u0105c z Tuwima „panna, madonna, legenda tych lat”. Barbara Szczepu\u0142a stworzy\u0142a t\u0119tni\u0105c\u0105 \u017cyciem biografi\u0119, dotkliwie ludzk\u0105, biografi\u0119 – bez w\u0105tpienia legendy – ale kt\u00f3ra sama nigdy swojej legendy nie budowa\u0142a. I – jak w jednej z ostatnich rozm\u00f3w cytowanych w ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi Bogdan Borusewicz – do ostatniej chwili my\u015bla\u0142a o nim, nie o sobie.<\/p>\n

Po\u015bwi\u0119ci\u0142a dla niego swoje ambicje, chocia\u017c sama by\u0142a politykiem z krwi i ko\u015bci. Nigdy kogo\u015b takiego, jak ona nie spotka\u0142. Nigdy kogo\u015b takiego, jak on nie spotka\u0142a. „Mi\u0142o\u015b\u0107 bez zastrze\u017ce\u0144”.<\/p>\n

To wszystko wyst\u0119puje na kartach tej pi\u0119knej ksi\u0105\u017cki o jasnej kobiecie, kt\u00f3ra m\u00f3wi tu wyra\u017anym g\u0142osem, upomina si\u0119 te\u017c o inne. Lata mijaj\u0105, na szcz\u0119\u015bcie zaczyna si\u0119 m\u00f3wi\u0107 coraz wi\u0119cej o kobietach „Solidarno\u015bci”. Powstaje dokumentalny film Marty Dzido przywracaj\u0105cy im g\u0142os. Jest czas poniechania i czas obj\u0119\u0107. Czas rozdzierania i czas zszywania. Barbara Szczepu\u0142a, doskonale znaj\u0105ca \u015brodowisko tr\u00f3jmiejskiej opozycji, konteksty i niuanse, napisa\u0142a o tamtym czasie ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra nie oskar\u017ca, nie lustruje, nie rzuca kamieniem. Ksi\u0105\u017ck\u0119 – na tle wszystkiego, co na ten temat wychodzi – wyj\u0105tkow\u0105. I chyba napisa\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 z mi\u0142o\u015bci (w przeciwie\u0144stwie do ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rzy inni pisz\u0105 z nienawi\u015bci). G\u0142\u0119boko ludzk\u0105. Polecam.<\/p>\n

(Barbara Szczepu\u0142a „Alina Pienkowska. Mi\u0142o\u015b\u0107 w cieniu polityki”, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2013<\/strong>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy chodzi\u0142em do liceum, w rodzinnym Starogardzie, ogl\u0105da\u0142em z zainteresowaniem ale i podziwem polityczne i spo\u0142eczne debaty w TVP Gda\u0144sk, rzetelne, profesjonalne, s\u0142owem kto\u015b, kto mia\u0142 w planach dziennikarstwo, mia\u0142 si\u0119 komu przygl\u0105da\u0107. W\u015br\u00f3d dziennikarzy, jakich zna\u0142em z gda\u0144skiej telewizji[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1900","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1900"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1906,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1900\/revisions\/1906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}