{"id":176,"date":"2011-02-01T14:04:48","date_gmt":"2011-02-01T14:04:48","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=176"},"modified":"2011-02-01T18:16:00","modified_gmt":"2011-02-01T18:16:00","slug":"176","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=176","title":{"rendered":"Dom przy Grey Gardens"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>S\u0105 takie filmy, o kt\u00f3rych nie przestaje si\u0119 my\u015ble\u0107, a po ich obejrzeniu czyta si\u0119 o nich, szuka informacji o ich powstawaniu; filmy, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105 na sta\u0142e. Niedawno kole\u017canka, orientuj\u0105c si\u0119 w moich gustach kinowych, poleci\u0142a film Michaela Sucsy „Szare ogrody” („Grey Gardens”) z 2009 roku. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c wcze\u015bniej o nim nie s\u0142ysza\u0142em, mimo \u017ce nagrodzony i Emmy i Z\u0142otymi Globami. Tym wi\u0119ksze moje zaskoczenie.<\/p>\n

Film opowiada relacj\u0119 Du\u017cej i Ma\u0142ej Edie, matki i c\u00f3rki, z zamo\u017cnej i powszechnie znanej rodziny, kt\u00f3re cho\u0107 obracaj\u0105 si\u0119 w elitarnych kr\u0119gach, w\u0142a\u015bciwie z dnia na dzie\u0144, z roku na rok, coraz bardziej izoluj\u0105 si\u0119 od \u015bwiata, w ko\u0144cu decyduj\u0105c si\u0119 (a mo\u017ce nie) \u017cy\u0107 na jego marginesie. Obie role zagrane fenomenalnie. Jako pozornie beztroska i przewrotnie s\u0142odka Du\u017ca Edie wspania\u0142a Jessica Lange, jako artystowska ale nie umiej\u0105ca uciec spod skrzyde\u0142 matki Ma\u0142a Edie znakomita Drew Barrymore, dla mnie odkrycie, dot\u0105d nie by\u0142em specjalnym fanem aktorki, w „Szarych ogrodach” pyszna.<\/p>\n

Oto do ich zamienionej w \u015bmietnik, \u015bmierdz\u0105cej, pe\u0142nej kot\u00f3w i szop\u00f3w praczy letniej rezydencji trafiaj\u0105 bracia Mayslesowie, filmowcy, proponuj\u0105c kobietom nakr\u0119cenie o nich filmu dokumentalnego. Ma\u0142a Edie jest kobiet\u0105 w \u015brednim wieku, wci\u0105\u017c atrakcyjn\u0105, nosz\u0105c\u0105 ekscentryczne chusty i stroje, w\u0142a\u015bciwie nie przestaje gra\u0107. Marzy\u0142a o zrobieniu kariery aktorskiej w Nowym Jorku, jednak matka, czyli Du\u017ca Edie, b\u0119d\u0105c niespe\u0142nion\u0105 artystk\u0105, postanowi\u0142a zniszczy\u0107 jej marzenia, pokrzy\u017cowa\u0107 plany i za wszelk\u0105 cen\u0119 zatrzyma\u0107 przy sobie. Kto\u015b kiedy\u015b powiedzia\u0142, \u017ce bez toksycznych matek nie by\u0142oby kina, teatru i literatury i w gruncie rzeczy jest to jeden z wa\u017cnych temat\u00f3w tego filmu. Du\u017ca Edie le\u017cy w \u0142\u00f3\u017cku, nak\u0142ada kapelusze z czas\u00f3w swojej m\u0142odo\u015bci i snuje opowie\u015b\u0107 o ich wspania\u0142ym i bogatym \u017cyciu.<\/p>\n

Bracia Mayslesowie kr\u0119c\u0105 sw\u00f3j dokument, a my s\u0142uchaj\u0105c zwierze\u0144 obu kobiet przenosimy si\u0119 do \u015bwiata przesz\u0142o\u015bci: elegancji, bogactwa, beztroskiego \u017cycia, domu pe\u0142nego s\u0142u\u017cby. Du\u017ca Edie ma m\u0119\u017ca i kochanka, kt\u00f3ry jest jej akompaniatorem, urz\u0105dza przyj\u0119cia, na kt\u00f3rych ta\u0144czy i \u015bpiewa. W tym letnim domu postanowi\u0142a zrobi\u0107 w\u0142asny Broadway i tu jest gwiazd\u0105 w\u0142asnej publiczno\u015bci. Bolesne jest wi\u0119c og\u0142oszenie Ma\u0142ej Edie, \u017ce wyje\u017cd\u017ca do Nowego Jorku, by zrobi\u0107 karier\u0119. Ogl\u0105damy ich \u015bwiat z dw\u00f3ch perspektyw – marginesu, na kt\u00f3rym si\u0119 znalaz\u0142y i przepychu, z kt\u00f3rego wysz\u0142y. Ich opowie\u015bci zaczynaj\u0105 si\u0119 zap\u0119tla\u0107, a my wpadamy w nie coraz bardziej, jak w bagno. Przy czym wci\u0105\u017c jest s\u0142odko, na u\u015bmiechu, z pozorn\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105. Du\u017ca Edie nazywa c\u00f3rk\u0119 „kurczaczkiem”, a Ma\u0142a Edie m\u00f3wi do Du\u017cej: „Mother Darling”.<\/p>\n

Chocia\u017c dom zaczyna przypomina\u0107 wrak statku opanowany przez zwierz\u0119ta, chocia\u017c w ka\u017cdej z cz\u0119\u015bci tego domu walaj\u0105 si\u0119 \u015bmieci, zreszt\u0105 kobiety nie robi\u0105 nic, \u017ceby z tej n\u0119dzy wyj\u015b\u0107, nie przestaj\u0105 gra\u0107 weso\u0142ych artystek, przed nami i przed sob\u0105. O dawnej \u015bwietno\u015bci przypomina jedynie stoj\u0105cy w\u015br\u00f3d \u015bmieci portret Du\u017cej Edie, zreszt\u0105 zasikany przez koty. Ten dom to ich w\u0142asny teatr. Ich azyl. Mo\u017ce najbardziej te\u017c ich wi\u0119zienie. Du\u017ca Edie nie mog\u0142a zrobi\u0107 kariery, wi\u0119c woli \u017cy\u0107 tak, ale nie mog\u0142aby te\u017c znie\u015b\u0107 samotno\u015bci i powodzenia c\u00f3rki, wi\u0119c wi\u0119zi j\u0105 swoim u\u015bmiechem, czu\u0142o\u015bci\u0105, zabawnymi opowie\u015bciami. Nawet, kiedy doskonale wie, jak krzywdzi c\u00f3rk\u0119, i kiedy robi to z premedytacj\u0105, rozbraja „czu\u0142o\u015bci\u0105”. Ka\u017cdego dnia zabija j\u0105 z u\u015bmiechem. Skoro skaza\u0142a siebie, poci\u0105gnie za sob\u0105 i j\u0105. Ma\u0142a Edie doskonale to rozumie, ale poddaje si\u0119. Dopiero, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 filmowcy zaczyna analizowa\u0107 t\u0119 relacj\u0119, by w finale, po obejrzeniu filmu by\u0107 dosy\u0107 siln\u0105, aby pokaza\u0107 matce, co jej zrobi\u0142a. Matka te\u017c to zobaczy\u0142a, chocia\u017c si\u0119 do tego nie przyzna. Je\u015bli zabija\u0142a, to przecie\u017c „z mi\u0142o\u015bci”.<\/p>\n

Ka\u017cdego dnia w Grey Gardens toczy si\u0119 teatr na \u015bmier\u0107 i \u017cycie. Graj\u0105 i udaj\u0105, \u017ce wierz\u0105 w gr\u0119 tej drugiej. Chwilami sprawiaj\u0105 wra\u017cenie najlepszych przyjaci\u00f3\u0142ek. Kapitalna jest scena, w kt\u00f3rej le\u017c\u0105 na du\u017cym \u0142\u00f3\u017cku, ubrane \u017ca\u0142obnie, Du\u017ca Edie ma nawet na g\u0142owie czarny kapelusz, mi\u0119dzy nimi jest radio. S\u0142uchaj\u0105 relacji z pogrzebu prezydenta Kennedy’ego. Bo Du\u017ce Edie by\u0142a siostr\u0105 ojca Jackie Kennedy. I tu dotykamy prawdy. Si\u0142\u0105 filmu jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce opowie\u015b\u0107 nie jest wyssana z palca, a sam film powsta\u0142 w nawi\u0105zaniu do innego filmu pod tym samym tytu\u0142em, tym razem dokumentu z 1975 roku nakr\u0119conego przez braci Maysles\u00f3w w domu Du\u017cej i Ma\u0142ej Edie. Czyli fabu\u0142a jest o powstawaniu prawdziwego dokumentu, filmu docenionego i nagradzanego.<\/p>\n

Dokument „Szare ogrody”, kt\u00f3ry koniecznie musz\u0119 zdoby\u0107 i zobaczy\u0107, mia\u0142 swoje drugie i trzecie i czwarte \u017cycie. Na jego podstawie powsta\u0142 w Ameryce popularny musical, p\u00f3\u017aniej sztuka teatralna, po niej kolejna… Teraz niejednoznaczna fabu\u0142a ze wspania\u0142ymi kreacjami aktorskimi. Film, kt\u00f3ry uderza autentyczno\u015bci\u0105 i kt\u00f3ry w okrutny spos\u00f3b opowiada o s\u0142abo\u015bci marze\u0144 i potrzebie ukrywania siebie przed sob\u0105. Film, kt\u00f3ry kaleczy swoj\u0105 jasno\u015bci\u0105 i nostalgiczno-radosn\u0105 aur\u0105. G\u0142\u0119boko ludzkie kino.<\/p>\n

Kanon na nowy blog, odcinek 10<\/strong><\/p>\n

Dzisiaj o swoich pi\u0119ciu najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017ckach opowiada<\/p>\n

Jan Henryk Cichosz<\/strong>, poeta:<\/p>\n

1. „Elementarz” Mariana Falskiego – za dziewictwo s\u0142owa.<\/p>\n

2. „Biblia”- za pi\u0119kno j\u0119zyka, nadziej\u0119 i zw\u0105tpienia<\/p>\n

3. „Pan Cogito” Zbigniewa Herberta- za mistrzostwo s\u0142owa i szczero\u015b\u0107<\/p>\n

4. „Da\u0142em g\u0142os ubogim” Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego – za zapatrzenia na niepami\u0119tanie cz\u0142owieka o Cz\u0142owieku<\/p>\n

5. „Mapa pogody” Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza – za przepi\u0119kne godzenie si\u0119 z przemijaniem.<\/p>\n

Nie zmie\u015bci\u0142y si\u0119 w Pi\u0105tce, a wielka szkoda… „Wiersze” Cypriana Kamila Norwida, „Filozofia” Arthura Schopenhauera, „Ch\u0142opi” W\u0142adys\u0142awa Reymonta, „Wiersze” Emily Dickinson, „Na Zachodzie bez zmian” Ericha Marii Remarque’a, „Siekierezada” Edwarda Stachury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0105 takie filmy, o kt\u00f3rych nie przestaje si\u0119 my\u015ble\u0107, a po ich obejrzeniu czyta si\u0119 o nich, szuka informacji o ich powstawaniu; filmy, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105 na sta\u0142e. Niedawno kole\u017canka, orientuj\u0105c si\u0119 w moich gustach kinowych, poleci\u0142a film Michaela Sucsy „Szare[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6],"tags":[],"class_list":["post-176","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=176"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":180,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions\/180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}