{"id":1711,"date":"2013-03-01T18:02:27","date_gmt":"2013-03-01T18:02:27","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1711"},"modified":"2013-03-01T18:08:29","modified_gmt":"2013-03-01T18:08:29","slug":"slucham-w-fotelu-na-widowni-podroz-kaliska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1711","title":{"rendered":"s\u0142ucham w fotelu, na widowni… (podr\u00f3\u017c kaliska)"},"content":{"rendered":"

Na chwil\u0119 pojawi\u0142o si\u0119 s\u0142o\u0144ce i jakby\u015bmy zostali dopuszczeni do tajemnic \u015bwiata, rado\u015b\u0107 i oszo\u0142omienie. Ta zima by\u0142a zdecydowanie za d\u0142ugo. Poszed\u0142em na spacer. Takie normalne a takie nadzwyczajne. Wczoraj wr\u00f3ci\u0142em z Kalisza, gdzie w Galerii im. Tarasina promowa\u0142em swoj\u0105 now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Wolne”. Towarzyszy\u0142a mi Agnieszka Wi\u015bniewska z Krytyki Politycznej. Mi\u0142a podr\u00f3\u017c, chocia\u017c PKP dla mnie odkrycie – dawno ju\u017c nie jecha\u0142em poci\u0105giem. Weszli\u015bmy do przedzia\u0142u, kt\u00f3ry by\u0142 pusty. Wrzucam torb\u0119 na g\u00f3r\u0119 i k\u0105tem oka spogl\u0105dam do lustra, kt\u00f3re jest umieszczone mi\u0119dzy siedzeniem a p\u00f3\u0142k\u0105 na baga\u017c. Wi\u0119c widz\u0119 w lustrze dw\u00f3ch facet\u00f3w, kt\u00f3rzy uk\u0142adaj\u0105 swoje baga\u017ce. Nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby kto\u015b wchodzi\u0142. Odwracam si\u0119, przedzia\u0142 pusty. Patrz\u0119 w lustro, oni ju\u017c siadaj\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie tylko nie ma lustra ale jest dziura na kszta\u0142t lustra, dziura na wylot do s\u0105siedniego przedzia\u0142u. Ju\u017c si\u0119 zrobi\u0142o swojsko. A poniewa\u017c wyjazd by\u0142 wcze\u015bnie rano, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce zjem w Warsie i tam wypij\u0119 kaw\u0119. Najpierw zrobi\u0142em wycieczk\u0119 w prawo, a\u017c do lokomotywy, ale restauracyjnego nie by\u0142o. Potem w lewo, do ko\u0144ca poci\u0105gu. A poci\u0105g z Warszawy do Wroc\u0142awia przez Kalisz. Na szcz\u0119\u015bcie na wysoko\u015bci Zdu\u0144skiej Woli (na budynku dworca jest wielki napis: miasto urodzenia i chrztu \u015bw. Maksymiliana Marii Kolbego) pojawi\u0142 si\u0119 „pan kanapka”, mia\u0142 te\u017c kaw\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>W poci\u0105gu zagada\u0142em Agnieszk\u0119 „na sen”, ale podr\u00f3\u017c by\u0142a wystarczaj\u0105co d\u0142uga, \u017cebym zd\u0105\u017cy\u0142 przeczyta\u0107 wywiad-rzek\u0119 z Teres\u0105 Tora\u0144sk\u0105, jaki ukaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie nak\u0142adem Agory. To rozmowy, jakie Ma\u0142gorzata Purzy\u0144ska przeprowadzi\u0142a z Teres\u0105 Tora\u0144sk\u0105 w 2005 roku. Ksi\u0105\u017cka ma tytu\u0142 „Ja, My, Oni” i nie tylko ods\u0142ania kulisy rozm\u00f3w, jakie Tora\u0144ska przeprowadza\u0142a, ale te\u017c jest opowie\u015bci\u0105 o nieustannej pracy nad sob\u0105 i nad swoim warsztatem. Interesuj\u0105ce s\u0105 te\u017c w\u0105tki biograficzne, chocia\u017c ksi\u0105\u017cka – mam takie poczucie – skupia si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na zawodowym do\u015bwiadczeniu Teresy Tora\u0144skiej. To lekcja, \u017ce trzeba si\u0119 nieustannie uczy\u0107 (a przecie\u017c nie dotyczy to tylko dziennikarzy), \u017ceby codziennie siebie pobudza\u0107. Wspania\u0142y fragment, jak Teresa spotyka gdzie\u015b prof. Micha\u0142a G\u0142owi\u0144skiego i m\u00f3wi: „Jak wspaniale, \u017ce pana widz\u0119, bo bardzo chc\u0119 zrobi\u0107 z panem rozmow\u0119?”. – „Ale o czym?” – zapyta\u0142 profesor. Na co Teresa: „Tego jeszcze nie wiem, dlatego jeszcze si\u0119 do pana nie odzywam”. Nie tylko m\u00f3wi o szukaniu temat\u00f3w, ile o intuicji, kt\u00f3ra do nich prowadzi. Poruszaj\u0105ce sceny rozm\u00f3w z prof. Ew\u0105 \u0141\u0119towsk\u0105, kt\u00f3ra opowiada o \u015bmierci m\u0119\u017ca i o tym, jak pani profesor autoryzowa\u0142a tekst w \u0142azience. W tej ksi\u0105\u017cce Tora\u0144ska m\u00f3wi te\u017c o obci\u0105\u017ceniu trudnymi rozmowami, o swojej rozmowie z Bermanem, kt\u00f3ry by\u0142 nieprzemakalny. K\u0142\u00f3cili si\u0119, Teresa pr\u00f3bowa\u0142a konfrontowa\u0107 jego opowie\u015b\u0107 z faktami. W ko\u0144cu musia\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 do \u0142azienki, umy\u0107 twarz zimn\u0105 wod\u0105, bo czu\u0142a, \u017ce zwariuje. Ten zaw\u00f3d by\u0142 dla Tora\u0144skiej nie tylko pasj\u0105, nie tylko \u017cyciem, ale chyba te\u017c sta\u0142\u0105 gimnastyk\u0105 intelektualn\u0105. Naprawd\u0119 nikt wcze\u015bniej tak nie pyta\u0142.<\/p>\n

M\u00f3wi w tej rozmowie: „Przez p\u00f3\u0142 roku my\u015bla\u0142am wy\u0142\u0105cznie o Urbanie. Kiedy go sobie pouk\u0142ada\u0142am w g\u0142owie i przeczyta\u0142am wszystko, co by\u0142o mo\u017cliwe, \u0142\u0105cznie z jego konferencjami prasowymi, posz\u0142am do niego jeszcze ze dwa razy, \u017ceby uzupe\u0142ni\u0107 konkretne rzeczy, na przyk\u0142ad: Czy pan jest inteligentny? W czym pa\u0144ska inteligencja si\u0119 wyra\u017ca?”. Wielk\u0105 lekcj\u0105 jest to, co m\u00f3wi o rozmowie z politykami. Stale chodzi\u0142a do Sejmu. M\u00f3wi\u0142a, \u017ce chodzi, \u017ceby si\u0119 dowiedzie\u0107, czego pos\u0142owie si\u0119 boj\u0105. Bo strach maj\u0105 wypisany na twarzy i za ka\u017cdym razem boj\u0105 si\u0119 czego\u015b innego.<\/p>\n

W Kaliszu z dworca odebra\u0142 nas Arkadiusz Pacholski, wybitny eseista i pisarz, kt\u00f3rego pozna\u0142em przed laty (kiedy\u015b Jerzy Giedroyc zam\u00f3wi\u0142 u mnie do „Kultury” recenzj\u0119 z jego zbioru esej\u00f3w). Uwielbiam zw\u0142aszcza jego ksi\u0105\u017ck\u0119 „Pochwa\u0142a stworzenia”, kt\u00f3r\u0105 musz\u0119 teraz, po latach przeczyta\u0107 jeszcze raz. W\u0142a\u015bnie wyci\u0105gn\u0105\u0142em egzemplarz z biblioteczki, widz\u0119, \u017ce ca\u0142y pozakre\u015blany o\u0142\u00f3wkiem. Otwieram i co od razu rzuca si\u0119 w oczy, cho\u0107by taki fragment: „Ka\u017cde ludzkie prze\u017cycie, ka\u017cde do\u015bwiadczenie jest jak jeden muzyczny d\u017awi\u0119k, ka\u017cdy gatunek do\u015bwiadcze\u0144 to melodia konkretnego instrumentu, za\u015b melodie grane na wszystkich tak r\u00f3\u017cnych instrumentach to wspania\u0142a symfonia \u017cycia, kt\u00f3rej ko\u0144ca nie znamy, dop\u00f3ki s\u0142uchamy jej, siedz\u0105c w fotelach na widowni. Jedno jest wszak\u017ce pewne – \u017ce ka\u017cda nuta jest jej potrzebna, ka\u017cda ma \u015bci\u015ble wyznaczone miejsce i bez niej nie by\u0142aby mo\u017cliwa harmonia, kt\u00f3ra stopniowo ods\u0142ania si\u0119 naszym uszom; i szkoda tylko, \u017ce ca\u0142e pi\u0119kno tej harmonii poznamy dopiero wtedy, gdy przebrzmi ostatni d\u017awi\u0119k…” (s\u0142owo\/obraz terytoria 1998).<\/p>\n

Arek zabra\u0142 nas te\u017c na obiad, do siebie, co by\u0142o naprawd\u0119 mi\u0142e, a przy okazji dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce za tydzie\u0144 w Kaliszu b\u0119dzie Anna Janko, w salonie literackim, jaki Arek prowadzi i zadzwoni\u0142em od razu do Ani, \u017ce si\u0119 mijamy.<\/p>\n

T\u0119 moj\u0105 wizyt\u0119 w Kaliszu zorganizowa\u0142 \u015bwietnie Miko\u0142aj Pancewicz w ramach dzia\u0142a\u0144 kaliskiej \u015bwietlicy Krytyki Politycznej, a spotkanie odby\u0142o si\u0119 w go\u015bcinnych progach Galerii im. Tarasina, gdzie odurzy\u0142y mnie dwa obrazy Romana Maciuszkiewicza, kt\u00f3rego malarstwo znam i lubi\u0119, a kt\u00f3rego teksty mia\u0142em zaszczyt kiedy\u015b publikowa\u0107 na portalu parnas.pl.<\/p>\n

Spotkanie prowadzi\u0142 Arek Pacholski, co w og\u00f3le samo w sobie by\u0142o ju\u017c powodem, \u017ceby do Kalisza przyjecha\u0107, bo widzieli\u015bmy si\u0119 ostatni raz chyba sze\u015b\u0107 lat temu, kiedy monodram „Uwaga – z\u0142e psy!” startowa\u0142 na kaliskim festiwalu (Ma\u0142gosia Ro\u017cniatowska zdoby\u0142a wtedy Grand Prix). Bardzo ciekawa rozmowa, fajne pytania publiczno\u015bci, t\u0142umaczy\u0142em si\u0119 mi\u0119dzy innymi ze swojego ostrego i krytycznego tekstu po publikacji ksi\u0105\u017cki Domos\u0142awskiego o Ryszardzie Kapu\u015bci\u0144skim, bo mi\u0119dzy innymi o to zosta\u0142em zapytany.<\/p>\n

Po spotkaniu jeszcze d\u0142uga rozmowa przy kolacji o sytuacji lokalnej, o w\u0142adzy, o dzia\u0142aniach, o potrzebie przemeblowania mentalno\u015bci, o wa\u017cnych dzia\u0142aniach Krytyki, r\u00f3wnie\u017c o pracy z dzie\u0107mi w kontek\u015bcie spotkania, jakie KP zorganizowa\u0142a w Cieszynie (prezydent Komorowski spotka\u0142 si\u0119 z dzie\u0107mi, podobno jaki\u015b ch\u0142opiec zapyta\u0142 go, dlaczego czynsze dro\u017cej\u0105, a pensje nie s\u0105 wy\u017csze). Naprawd\u0119 ciekawy i wa\u017cny dla mnie wyjazd. Wi\u0119cej ni\u017c promocja ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na chwil\u0119 pojawi\u0142o si\u0119 s\u0142o\u0144ce i jakby\u015bmy zostali dopuszczeni do tajemnic \u015bwiata, rado\u015b\u0107 i oszo\u0142omienie. Ta zima by\u0142a zdecydowanie za d\u0142ugo. Poszed\u0142em na spacer. Takie normalne a takie nadzwyczajne. Wczoraj wr\u00f3ci\u0142em z Kalisza, gdzie w Galerii im. Tarasina promowa\u0142em swoj\u0105[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,15,16],"tags":[],"class_list":["post-1711","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki","category-muzyka","category-teatr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1711"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1716,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1711\/revisions\/1716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}