{"id":1464,"date":"2012-09-01T15:08:30","date_gmt":"2012-09-01T15:08:30","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1464"},"modified":"2012-09-01T15:17:20","modified_gmt":"2012-09-01T15:17:20","slug":"kayah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1464","title":{"rendered":"Kayah!"},"content":{"rendered":"

\n

\"\"<\/a>
Foto Joanna Kulik-Paliwoda<\/figcaption><\/figure>\n

Takiej Kayah jeszcze nie widzia\u0142em! Wczorajszy koncert, pod kierownictwem Atanasa Valkova, na Placu Grzybowskim by\u0142 wydarzeniem, \u017cywio\u0142em, poruszy\u0142 publiczno\u015b\u0107. Nawet chyba w pewnym momencie sam zacz\u0105\u0142em za g\u0142o\u015bno \u015bpiewa\u0107 wt\u00f3ruj\u0105c Kayah w jednym z moich ukochanych jej wykona\u0144 „Jovano, Jovanko” (jest na p\u0142ycie Marcina Wyrostka, kt\u00f3ry gra\u0142 zreszt\u0105 wczoraj w sk\u0142adzie Transoriental Orchestra towarzysz\u0105cej artystce), bo jaka\u015b pani przede mn\u0105 kilka razy si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a, w ko\u0144cu nawet pokaza\u0142a palcem, \u017ce \u015bpiewam git. Ale nie tylko „Jovanke” porwa\u0142o. Jednym z najmocniejszych akcent\u00f3w tego koncertu by\u0142o bez w\u0105tpienia wykonanie „El Eliyahu” <\/em>dwunastowiecznego poety Abrahama Ibn Ezry, podobnie zreszt\u0105 jak kompletnie nowa, etniczna wersja „Rebeki”, \u015bpiewanej niegdy\u015b przez Ew\u0119 Demarczyk.<\/p>\n

Kayah sw\u00f3j niezwyk\u0142y koncert przygotowa\u0142a na festiwal Warszawa Singera. \u015apiewa\u0142a pie\u015bni \u017byd\u00f3w sefardyjskich i aszkenazyjskich w wielu j\u0119zykach, w\u0119druj\u0105c z nimi po \u015bwiecie. \u015apiewa\u0142a po hebrajsku, w jidysz, po arabsku, hiszpa\u0144sku, holendersku, oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c po polsku. Wida\u0107 by\u0142o, \u017ce czuje ten etniczny, chocia\u017c nie tylko etniczny, repertuar ca\u0142\u0105 sob\u0105, \u017ce z t\u0105 muzyk\u0105, przesz\u0142o\u015bci\u0105, zapisan\u0105 w niej kultur\u0105 tworz\u0105 jeden \u017cywio\u0142. \u015apiewa\u0142a, ta\u0144czy\u0142a, gra\u0142a na b\u0119bnie, porywa\u0142a publiczno\u015b\u0107, by za chwil\u0119 j\u0105 wyciszy\u0107, wzruszy\u0107. Tak naprawd\u0119 ten koncert by\u0142 znakomicie skonstruowanym spektaklem, z ca\u0142\u0105 przynale\u017cn\u0105 teatrowi dramaturgi\u0105.<\/p>\n

W tle pojawia\u0142y si\u0119 symbole Kabbalah, zdj\u0119cia ta\u0144cz\u0105cych i roze\u015bmianych ludzi, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 jeszcze, \u017ce zostan\u0105 poch\u0142oni\u0119ci przez wojn\u0119, nagle klisza spala\u0142a si\u0119, rozp\u0142ywa\u0142a, stawa\u0142a przesz\u0142o\u015bci\u0105. Na scenie pojawi\u0142a si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142ka Kayah, Kasia, kt\u00f3ra ta\u0144czy w Hiszpanii flamenco, i ta\u0144czy\u0142a w rytm jednej z pie\u015bni. Pojawi\u0142y si\u0119 wiersze Wis\u0142awy Szymborskiej i Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Obok znanych pie\u015bni \u017cydowskich jak Yidishe Mame, „Chiribim, Chribom”, czy „Hava Nagila” w nowej, ekstremalnie hippisowskiej aran\u017cacji, za\u015bpiewa\u0142a te\u017c kilka piosenek, pewnie nie wi\u0119cej ni\u017c cztery, ze swojego wcze\u015bniejszego repertuaru. Idealnie wpasowa\u0142y si\u0119 w klimat „100 lat m\u0142odej parze” i „Nie ma, nie ma ciebie” z p\u0142yty Kayah i Bregovic. Publiczno\u015b\u0107 bawi\u0142a si\u0119, r\u00f3wnie\u017c w oknach dom\u00f3w przy Placu Grzybowskim.<\/p>\n

Nagle plac o\u017cy\u0142. Powr\u00f3ci\u0142 przesz\u0142o\u015b\u0107. Scena ustawiona\u00a0 by\u0142a tu\u017c obok kamienicy przy Pr\u00f3\u017cnej 14, kt\u00f3ra jest ju\u017c w\u0142a\u015bciwie widmem dawnej, \u017cydowskiej Warszawy, kamienicy z czerwonej ceg\u0142y, z zamurowanymi oknami, kamienicy bez mieszka\u0144c\u00f3w, za to z powieszonymi na jej murach fotografiami tych, kt\u00f3rych poch\u0142on\u0105\u0142 Holokaust, o\u015bwietlonej niewielkimi \u017car\u00f3wkami, stoj\u0105cej jako jedyny tak naprawd\u0119 \u015bwiadek historii tego miejsca. Kamienica, kt\u00f3ra chce \u017cy\u0107, bo zosta\u0142a w niej energia. Pora\u017caj\u0105ce, \u017ce pod jej dachem, mi\u0119dzy gzymsem a rynn\u0105 wyros\u0142y wcale niema\u0142e brz\u00f3zki, samosiejki. Zielone, wychylaj\u0105ce si\u0119 ku niebu. Pola Rubin z powie\u015bci Anny Boleckiej „Cadyk i dziewczyna”, kt\u00f3ra to Pola mieszka\u0142a w\u0142a\u015bnie przy ulicy Pr\u00f3\u017cnej m\u00f3wi na kartach tej ksi\u0105\u017cki: „Je\u015bli nawet pozostanie nam tylko jedna ciasna uliczka, kt\u00f3r\u0105 poprowadz\u0105 nas… to nad ni\u0105 jest ca\u0142e niebo”. I nagle Kayah \u015bpiewa „Warszawo ma”, publiczno\u015b\u0107 zamiera wzruszona, chowa si\u0119 w sobie. Warszawo ma, Warszawo zbola\u0142a, bezpieczna.<\/p>\n

Kayah, Warszawo ma<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Takiej Kayah jeszcze nie widzia\u0142em! Wczorajszy koncert, pod kierownictwem Atanasa Valkova, na Placu Grzybowskim by\u0142 wydarzeniem, \u017cywio\u0142em, poruszy\u0142 publiczno\u015b\u0107. Nawet chyba w pewnym momencie sam zacz\u0105\u0142em za g\u0142o\u015bno \u015bpiewa\u0107 wt\u00f3ruj\u0105c Kayah w jednym z moich ukochanych jej wykona\u0144 „Jovano, Jovanko”[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,16],"tags":[],"class_list":["post-1464","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-muzyka","category-teatr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1464"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1471,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1464\/revisions\/1471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}