{"id":1114,"date":"2012-02-16T11:28:02","date_gmt":"2012-02-16T11:28:02","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1114"},"modified":"2012-02-16T11:34:09","modified_gmt":"2012-02-16T11:34:09","slug":"zanurzony-we-wszechswiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=1114","title":{"rendered":"zanurzony we wszech\u015bwiecie"},"content":{"rendered":"

Praca w domu to b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i przekle\u0144stwo zarazem. Mo\u017cna sobie ustawi\u0107 rytm pracy, ale trzeba si\u0119 jemu podporz\u0105dkowa\u0107. Wi\u0119c praca w domu ma warto\u015bci po stronie „mo\u017cna” i po stronie „trzeba”. Jestem zorganizowany od dawna, ch\u0119tnie podporz\u0105dkowuj\u0119 si\u0119 pracy i obowi\u0105zkom, dotrzymuj\u0119 termin\u00f3w. Mam list\u0119 spraw i temat\u00f3w, kt\u00f3ra jest na biurku, obok s\u0105 terminy i skre\u015blam skrupulatnie, je\u015bli udaje mi si\u0119 ju\u017c co\u015b sko\u0144czy\u0107. I to jest wtedy \u015bwi\u0119to. Ale ka\u017cdy kto pracuje w domu wie, \u017ce s\u0105 te\u017c zw\u0105tpienia, \u017ce czasem trudno jest si\u0119 zmobilizowa\u0107, zw\u0142aszcza do pracy tw\u00f3rczej. I zawsze jest co\u015b wa\u017cniejszego. Na przyk\u0142ad nagle zaczyna przeszkadza\u0107 ba\u0142agan w innym pokoju, albo w szafie, do kt\u00f3rej si\u0119 i tak nie zagl\u0105da. Kawa jest za s\u0142aba albo za mocna. Kwiaty za bardzo lub za s\u0142abo podlane. Koty za bardzo albo za ma\u0142o wyspane. I dlaczego zbi\u00f3r wierszy Mi\u0142osza le\u017cy na stosie powie\u015bci Elfriede Jelinek a nie obok poezji R\u00f3\u017cewicza, Herberta, Szymborskiej, Lipskiej i Hartwig? D\u0142ugopis pisze zbyt jasno albo zbyt ciemno. Ci\u015bnienie jest za niskie lub za wysokie. I dlaczego akurat pokazuj\u0105 w telewizji „Garderobianego”.<\/p>\n

Tak w\u0142a\u015bnie trafi\u0142em wczoraj na filmow\u0105 wersj\u0119 sztuki Ronalda Harwooda w re\u017cyserii Petera Yatesa z 1983 roku. Znam wersj\u0119 teatraln\u0105 z warszawskiego Ateneum, gdzie role Sira gra\u0142 Gustaw Holoubek, a Garderobianego Marian Kociniak. Bardzo \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie realizuje si\u0119 w\u0142a\u015bciwie film\u00f3w o powstawaniu spektakli, \u017ce nie rejestruje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tego, co za kulisami, kiedy rola i spektakl gotowe, kiedy co wiecz\u00f3r wychodzi si\u0119 do publiczno\u015bci. W ksi\u0105\u017cce-wywiadzie, jak\u0105 napisa\u0142em z Marianem Kociniakiem „Spe\u0142niony”, m\u00f3wi\u0142: „Gustaw by\u0142 specyficznym aktorem, m\u00f3zgowcem. Czasami robi\u0142 odst\u0119pstwa w tek\u015bcie, ale przekazywa\u0142 my\u015bl i ta my\u015bl by\u0142a widoczna. Czasami, kiedy grali\u015bmy Garderobianego, a wtedy ju\u017c chorowa\u0142, zdarza\u0142y mu si\u0119 luki w tek\u015bcie. Jako garderobiany mog\u0142em mu podrzuca\u0107 po prostu pewne kwestie. Do dzisiaj ze wzruszeniem wspominam te wieczory. Pomaga\u0142em mu si\u0119 charakteryzowa\u0107, ubiera\u0107, no, troszczy\u0142em si\u0119 o niego. Wiedzia\u0142em, \u017ce Gustaw zmaga si\u0119 z ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105, ale nigdy si\u0119 nie skar\u017cy\u0142. Wchodzi\u0142 na scen\u0119 i walczy\u0142. To jest pi\u0119kna lekcja z jego staro\u015bci(…) Kiedy choroba si\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142a m\u00f3wi\u0142: Marian, niestety nie b\u0119d\u0119 ju\u017c gra\u0142, nie mog\u0119, ju\u017c nie umiem si\u0119 skupi\u0107, moje granie by\u0142oby oszustwem w stosunku do widza. <\/em>Kocha\u0142em ten spektakl i jeszcze pr\u00f3bowa\u0142em przekona\u0107 Gustawa, \u017ceby\u015bmy go grali. Zrozumia\u0142em, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c wchodzi\u0107 na scen\u0119”.<\/p>\n

Filmu wcze\u015bniej nie widzia\u0142em. Wielk\u0105 rol\u0119 szekspirowskiego aktora, Sira, zagra\u0142 w\u00a0 nim Albert Finney, nominowany za t\u0119 rol\u0119 do Oskara. Jest odra\u017caj\u0105cy i pi\u0119kny, wzbudza lito\u015b\u0107 i pora\u017ca stoj\u0105c na scenie. Zmaga si\u0119 z rol\u0105 Kr\u00f3la Leara. T\u0105 rol\u0105 walczy jak \u017co\u0142nierz, przeciwko niemieckiemu okupantowi, jest Londyn, s\u0105 lata 40. Jednak wydaje si\u0119, \u017ce nie jest w stanie w og\u00f3le wyj\u015b\u0107 na scen\u0119. Pomaga mu w tym Norman (Tom Courtenay), jego wieloletni garderobiany, kt\u00f3rego przeoczy, dedykuj\u0105c swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 ludziom teatru. W\u0142a\u015bciwie to on wskrzesi w Sirze wielkiego aktora.<\/p>\n

Sir zagra t\u0119 rol\u0119 ale zap\u0142aci za ni\u0105 \u017cyciem. Przepi\u0119kna jest scena, w kt\u00f3rej wchodz\u0105c w przerwie spektaklu do garderoby, opowie jak dzisiaj zobaczy\u0142 Leara, jak stan\u0105\u0142 obok i patrzy\u0142 na siebie i siebie s\u0142ucha\u0142. Lear, rola, kt\u00f3ra wymaga najwi\u0119cej.<\/p>\n

\n

\"\"<\/a>
Tadeusz \u0141omnicki w "Ostatniej ta\u015bmie Krappa"<\/figcaption><\/figure>\n

A przecie\u017c za kilka dni minie 20. rocznica \u015bmierci Tadeusza \u0141omnickiego, kt\u00f3ry zmar\u0142 na scenie w trakcie pr\u00f3b do premiery „Kr\u00f3la Leara”. Tak wiele o \u0141omnickim – cz\u0142owieku i aktorze napisa\u0142a w swojej kontrowersyjnej ksi\u0105\u017cce jego \u017cona, Maria Bojarska. Ca\u0142kiem niedawno t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 tutaj poleca\u0142em – „Kr\u00f3l Lear nie \u017cyje”. Za kilka dni, na Piwnej, jednej z uliczek prowadz\u0105cych na rynek Starego Miasta w Warszawie, gdzie mieszka\u0142 Tadeusz \u0141omnicki a do niedawna r\u00f3wnie\u017c jego \u017cona, zostanie umieszczona tablica mu po\u015bwi\u0119cona. Bywa\u0142em w tym mieszkaniu, u Marii Bojarskiej. Kiedy b\u0119d\u0119 przechodzi\u0142 obok, b\u0119d\u0119 je pami\u0119ta\u0142.<\/p>\n

Kiedy my\u015bl\u0119 o Tadeuszu \u0141omnickim my\u015bl\u0119 o wielkiej jego roli w „Ostatniej ta\u015bmie Krappa”, kt\u00f3r\u0105 znam rzecz jasna jedynie z Teatru Telewizji. Ale widzia\u0142em kilka razy i za ka\u017cdym razem ta rola robi\u0142a na mnie ogromne wra\u017cenie. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zosta\u0142 sam ze sob\u0105. I niczego ju\u017c nie potrafi odnale\u017a\u0107.<\/p>\n

TADEUSZ R\u00d3\u017bEWICZ<\/strong><\/p>\n

KURTYNY W MOICH SZTUKACH<\/strong><\/p>\n

Kurtyny<\/p>\n

w moich sztukach<\/p>\n

nie podnosz\u0105 si\u0119<\/p>\n

i nie opadaj\u0105<\/p>\n

nie zas\u0142aniaj\u0105<\/p>\n

nie ods\u0142aniaj\u0105<\/p>\n

rdzewiej\u0105<\/p>\n

gnij\u0105 chrz\u0119szcz\u0105<\/p>\n

rozdzieraj\u0105<\/p>\n

ta pierwsza \u017celazna<\/p>\n

druga szmata<\/p>\n

trzecia papierowa<\/p>\n

odpadaj\u0105<\/p>\n

kawa\u0142 za kawa\u0142em<\/p>\n

na g\u0142owy<\/p>\n

widz\u00f3w<\/p>\n

aktor\u00f3w<\/p>\n

kurtyny<\/p>\n

w moich sztukach<\/p>\n

zwisaj\u0105<\/p>\n

na scenie<\/p>\n

na widowni<\/p>\n

w garderobie<\/p>\n

jeszcze po zako\u0144czeniu<\/p>\n

przedstawienia<\/p>\n

lepi\u0105 si\u0119 do n\u00f3g<\/p>\n

szeleszcz\u0105<\/p>\n

piszcz\u0105<\/p>\n

1967<\/p>\n

*<\/p>\n

PR\u00d3BUJE<\/strong><\/p>\n

Czasem poezja<\/p>\n

przypomina<\/p>\n

r\u0105czk\u0119 niemowl\u0119cia<\/p>\n

chcia\u0142aby uchwyci\u0107 wszystko<\/p>\n

R\u0105czka zanurzona<\/p>\n

we wszech\u015bwiecie<\/p>\n

pr\u00f3buje si\u0119 zamkn\u0105\u0107<\/p>\n

Pr\u00f3buje obj\u0105\u0107<\/p>\n

owoc<\/p>\n

jego kszta\u0142t doskona\u0142y<\/p>\n

lecz jest s\u0142aba<\/p>\n

otwarta<\/p>\n

i owoc wypada<\/p>\n

coraz ci\u0119\u017cszy wi\u0119kszy<\/p>\n

(oba wiersze z tomu „Poezje zebrane”, Zak\u0142ad Narodowy imienia Ossoli\u0144skich, 1976)<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Praca w domu to b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i przekle\u0144stwo zarazem. Mo\u017cna sobie ustawi\u0107 rytm pracy, ale trzeba si\u0119 jemu podporz\u0105dkowa\u0107. Wi\u0119c praca w domu ma warto\u015bci po stronie „mo\u017cna” i po stronie „trzeba”. Jestem zorganizowany od dawna, ch\u0119tnie podporz\u0105dkowuj\u0119 si\u0119 pracy i[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,6,16],"tags":[],"class_list":["post-1114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-film","category-ksiazki","category-teatr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1114"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1121,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions\/1121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}