{"id":111,"date":"2011-01-23T15:42:50","date_gmt":"2011-01-23T15:42:50","guid":{"rendered":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=111"},"modified":"2011-01-23T15:42:50","modified_gmt":"2011-01-23T15:42:50","slug":"glos-z-podziemia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/?p=111","title":{"rendered":"G\u0142os z podziemia"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\"\"<\/a><\/dt>\n
D\u0142onie \u015aw. Macieja Aposto\u0142a, fot. Andrzej Nowakowski<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n

Od kilku tygodni czytam na raty ogromn\u0105 biografi\u0119 Alberta Camusa, napisan\u0105 przez Oliviera Todda, napisana jest niezbyt przyst\u0119pnie, skupia si\u0119 w\u0142a\u015bciwie nie tyle na biografii co ewolucji pogl\u0105d\u00f3w filozoficznych i politycznych Camusa, i cho\u0107 nie czyta si\u0119 tego tomu lekko, uwa\u017cam go za bardzo warto\u015bciowy. W tym blogu nie b\u0119d\u0119 zajmowa\u0142 si\u0119 polityk\u0105, chocia\u017c bardzo mnie zajmuje, \u015bledz\u0119 dok\u0142adnie, otwieram gazety w internecie wcze\u015bnie rano, jestem przej\u0119ty tym, co si\u0119 dzieje w Polsce, ale ten blog ma by\u0107 podziemiem kulturalnym. Wobec rugowania kultury z publicznej telewizji i powszechnego jej marginalizowania, chc\u0119 tutaj praktycznie codziennie zajmowa\u0107 si\u0119 kultur\u0105. Otwieram mojego Moleskine’a, i sytuacj\u0119, jaka jest obecnie skomentuj\u0119 s\u0142owami samego Camusa, jakie wypisa\u0142em sobie podczas lektury: „Kraj, kt\u00f3ry nie jest w stanie si\u0119 oczy\u015bci\u0107 ze swojej przesz\u0142o\u015bci, nie potrafi te\u017c przeprowadzi\u0107 odnowy. Wizyt\u00f3wk\u0105 narod\u00f3w jest ich wymiar sprawiedliwo\u015bci. Nasz kraj powinien zaprezentowa\u0107 \u015bwiatu co\u015b lepszego ni\u017c ca\u0142y ten chaos” – pisa\u0142 w styczniu 1945 roku. I jeszcze co\u015b, co napisa\u0142 jego biograf: „Camus stworzy\u0142 sobie co\u015b w rodzaju mitycznej hierarchii narodowo\u015bciowej. Na samym jej szczycie znajduj\u0105 si\u0119 Algierczycy, Arabowie i algierscy Francuzi, ni\u017cej – mieszka\u0144cy basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego: Francuzi, Hiszpanie, W\u0142osi; nast\u0119pnie S\u0142owianie, kt\u00f3rzy kojarz\u0105 mu si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z poszukuj\u0105cymi szcz\u0119\u015bcia bohaterami literackimi, maj\u0105cymi pesymistyczno-nihilistyczny urok”. I w\u0142a\u015bciwie to pozostawi\u0142bym jako polityczny komentarz. Ratujmy si\u0119 kultur\u0105. Czytajmy na znak protestu, skoro tak widzi czytanie Mario Vargas Llosa.<\/p>\n

Codziennie b\u0119d\u0119 tutaj publikowa\u0142 co\u015b, co nazwa\u0142em „kanonem na nowy blog”. Zapytam r\u00f3\u017cne osoby o pi\u0119\u0107 najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek ich \u017cycia. W ten spos\u00f3b b\u0119dziemy mogli wsp\u00f3lnie uzupe\u0142nia\u0107 listy lektury, trafimy na tytu\u0142y, kt\u00f3re zapomnieli\u015bmy, przeoczyli\u015bmy, o kt\u00f3rych nie s\u0142yszeli\u015bmy. Mam poczucie, \u017ce to b\u0119dzie ciekawa przygoda.\u00a0Zaczynam od siebie.\u00a0Od jutra kolejne odcinki. Zanim jednak\u00a0wielka pi\u0105tka, kt\u00f3ra wp\u0142yn\u0119\u0142a na mnie lub moje my\u015blenie, par\u0119 s\u0142\u00f3w o o\u0142tarzu Wita Stwosza. W czwartkowym „Du\u017cym Formacie” ukaza\u0142a si\u0119 fascynuj\u0105ca rozmowa Ma\u0142gorzaty I. Niemczy\u0144skiej z Andrzejem Nowakowskim pt. „Boskie dzie\u0142o szale\u0144ca”. Ot\u00f3\u017c pan Andrzej Nowakowski jest pierwszym, kt\u00f3ry tak naprawd\u0119 sfotografowa\u0142 o\u0142tarz Wita Stwosza. Aby to zrobi\u0107, wjecha\u0142 do krakowskiej katedry d\u017awigiem, ogl\u0105da\u0142 o\u0142tarz r\u00f3wnie\u017c z wysoko\u015bci, dok\u0142adnie przyjrza\u0142 si\u0119 wszystkim detalom, ale to, co ciekawsze jest chyba pierwszym, kt\u00f3ry do fotografowania o\u0142tarza u\u017cy\u0142 mocnego \u015bwiat\u0142a. Nagle o\u0142tarz ods\u0142oni\u0142 to, co wpuszczane przez witra\u017ce \u015bwiat\u0142o zakrywa\u0142o. Podobno, kiedy pierwszy raz \u015bwiat\u0142o pad\u0142o na o\u0142tarz, dwaj stoj\u0105cy obok fotografa ksi\u0119\u017ca pop\u0142akali si\u0119. Opowie\u015b\u0107 Andrzeja Nowakowskiego jest niezwyk\u0142a, a kilka zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re mo\u017cna obejrze\u0107 obok tekstu, robi\u0105 piorunuj\u0105ce wra\u017cenie. Mam nadziej\u0119, \u017ce powstanie album szczeg\u00f3\u0142owo omawiaj\u0105cy to dzie\u0142o geniusza-szale\u0144ca. Bardzo na tak\u0105 publikacj\u0119 czekam. Tekst mo\u017cna przeczyta\u0107 pod tym linkiem:<\/p>\n

O\u0142tarz Wita Stwosza<\/a><\/p>\n

A teraz pr\u00f3ba mojego kanonu literackiego, pr\u00f3ba bo wy\u0142uskanie pi\u0119ciu tytu\u0142\u00f3w to naprawd\u0119 mo\u017ce by\u0107 jedynie nieudana pr\u00f3ba. Kieruj\u0119 si\u0119 wp\u0142ywem tych ksi\u0105\u017cek na mnie, kolejno\u015b\u0107 jest raczej zwi\u0105zana\u00a0z moim dojrzewaniem.<\/p>\n

1. Tove Jansson – seria o Muminkach – to by\u0142y pierwsze ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re uruchamia\u0142y moje my\u015blenie, kt\u00f3re zaszczepi\u0142y we mnie specyficzn\u0105 filozofi\u0119, jak\u0105 autorka przemyci\u0142a w tych barwnych opowie\u015bciach, jeszcze dzisiaj zdarza mi si\u0119 wraca\u0107 do „Mumink\u00f3w”.<\/p>\n

2. Hanna Krall – Zd\u0105\u017cy\u0107 przed Panem Bogiem – wiem, z listy lektur: pierwszy raz czyta\u0142em w liceum, ale tak naprawd\u0119 to by\u0142a pierwsza ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra ods\u0142oni\u0142a przede mn\u0105 tragizm wojny, w dodatku pokaza\u0142a kierunek zawodowy – mistrzowska rozmowa Hanny Krall z Markiem Edelmanem pokaza\u0142a, jak\u0105 przygod\u0105 mo\u017ce by\u0107 zaw\u00f3d dziennikarza<\/p>\n

3. Franz Kafka – Wyrok i inne opowiadania – nie wiem, dlaczego z wszystkich ksi\u0105\u017cek Kafki akurat to niewielkie opowiadanie wybra\u0142em, mo\u017ce dlatego, \u017ce podzia\u0142a\u0142o na mnie najmocniej, a zw\u0142aszcza s\u0142owa ojcowskiego wyroku: „Skazuj\u0119 ci\u0119 na \u015bmier\u0107 przez utopienie”. Wraca\u0142em do tego opowiadania w swojej ksi\u0105\u017cce „Baga\u017ce Franza K.”, w swojej sztuce „Naznaczeni” a ostatnio w powie\u015bci, kt\u00f3r\u0105 niedawno sko\u0144czy\u0142em. Male\u0144kie, hipnotyzuj\u0105ce opowiadanie.<\/p>\n

4. Stefan Chwin – Hanemann – jedna z tych powie\u015bci, do kt\u00f3rej wraca\u0142em najcz\u0119\u015bciej. Hipnotyzuj\u0105ca opowie\u015b\u0107, hipnotyzuj\u0105cy bohater i Gda\u0144sk przechodz\u0105cy z r\u0105k do r\u0105k, miasto, kt\u00f3re jest mi bardzo bliskie. Proza, w kt\u00f3rej m\u00f3wi ka\u017cdy r\u0119cznie przyszywany guzik.<\/p>\n

5. Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz – Dzienniki – przejmuj\u0105cy portret samotnego pisarza, fresk czasu, w jakim \u017cy\u0142; pozwalaj\u0105 zobaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c to, co stoi za literatur\u0105 i za pisaniem, otwieraj\u0105 oczy.\u00a0Dzienniki Iwaszkiewicza wygrywaj\u0105 w konkurencji z tymi najwa\u017cniejszymi, jakie wysz\u0142y w ostatnich latach, np. dziennikami Sandora Maraia. Prawie tak wa\u017cne jak Dzienniki Iwaszkiewicza\u00a0s\u0105 dla mnie Dzienniki Witolda Gombrowicza.\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u0142onie \u015aw. Macieja Aposto\u0142a, fot. Andrzej Nowakowski Od kilku tygodni czytam na raty ogromn\u0105 biografi\u0119 Alberta Camusa, napisan\u0105 przez Oliviera Todda, napisana jest niezbyt przyst\u0119pnie, skupia si\u0119 w\u0142a\u015bciwie nie tyle na biografii co ewolucji pogl\u0105d\u00f3w filozoficznych i politycznych Camusa, i[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions\/113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/remigiusz-grzela.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}